Truy tố là gì? Bản chất, ý nghĩa của truy tố trong tố tụng hình sự?

Truy tố là gì? Bản chất pháp lý của quyền truy tố trong tố tụng hình sự là gì? Vị trí, vai trò, trách nhiệm của cơ quan công tố? Thời hạn quyết định khởi tố?

Thủ tục truy tố là một trong những vấn đề cơ bản của tố tụng hình sự để đưa vụ án ra xét xử. Truy tố là một giai đoạn quan trọng của tố tụng hình sự nhằm tăng cường pháp quyền, bảo vệ các quyền và tự do của công dân trước khi xét xử tại Tòa án.

Dịch vụ luật sư tư vấn luật qua điện thoại:

1. Truy tố là gì?

Truy tố là việc đưa người phạm tội ra trước tòa án để xét xử, ở một số nước trên thế giới việc truy tố sẽ do Viện công tố thực hiện, ở Việt Nam truy tố người phạm tội trước tòa án thuộc thẩm quyền của mình. của Viện kiểm sát nhân dân.

Sau khi kết thúc điều tra, Cơ quan điều tra phải ra bản kết luận điều tra, đề nghị truy tố và gửi kèm hồ sơ vụ án cho Viện kiểm sát cùng cấp để thực hành thẩm quyền truy tố.

Quyết định truy tố là giai đoạn thứ ba của tố tụng hình sự, trong đó Viện kiểm sát căn cứ vào quy định của pháp luật tố tụng hình sự tiến hành các biện pháp cần thiết nhằm đánh giá toàn diện vụ án. đại diện, khách qua các tài liệu của vụ án hình sự (kể cả bản kết luận điều tra và quyết định đề nghị truy tố) do Cơ quan điều tra chuyển đến và trên cơ sở đó Viện kiểm sát ra quyết định: Truy tố bị cáo trước Toà án bằng bản cáo trạng (bản kết luận tội danh); Trả hồ sơ để điều tra bổ sung hoặc tạm đình chỉ, đình chỉ vụ án hình sự.

Khởi tố là một giai đoạn trong quá trình giải quyết vụ án hình sự. Giai đoạn truy tố bắt đầu từ khi Viện kiểm sát nhận được hồ sơ vụ án hình sự (gồm bản kết luận điều tra và đề nghị truy tố) do Cơ quan điều tra chuyển đến và kết thúc tại Viện kiểm sát. một trong ba loại quyết định: Truy tố bị can trước Tòa án bằng cáo trạng (kết luận tội), trả hồ sơ để điều tra bổ sung, tạm đình chỉ hoặc tạm đình chỉ vụ án hình sự.

2. Tính chất pháp lý của quyền công tố trong tố tụng hình sự:

Với tư cách là một giai đoạn tố tụng hình sự độc lập, giai đoạn tố tụng hình sự có chức năng thực hiện những nhiệm vụ cụ thể do pháp luật quy định nhằm kiểm tra tính hợp pháp, có căn cứ của toàn bộ quá trình tố tụng. các hành vi tố tụng mà cơ quan điều tra có thẩm quyền đã áp dụng đảm bảo các quyết định của Viện kiểm sát được chính xác, khách quan, góp phần truy tố đúng tội, đúng người, đúng pháp luật. . Thời gian của giai đoạn này bắt đầu từ khi Viện kiểm sát nhận được tài liệu của vụ án hình sự (bao gồm bản kết luận điều tra và đề nghị truy tố) từ Cơ quan điều tra và kết thúc khi Viện kiểm sát ra một trong ba loại quyết định sau:

Xem thêm bài viết hay:  Sản xuất hàng hóa ở Việt Nam. Ưu, nhược điểm và giải pháp.

1) Truy tố bị cáo trước Tòa án bằng bản cáo trạng (kết luận tội phạm),

2) Trả hồ sơ để điều tra bổ sung hoặc

3) Đình chỉ hoặc tạm đình chỉ vụ án hình sự tương ứng.

xem thêm: Các trường hợp đình chỉ vụ án trong thời hạn chuẩn bị truy tố và trong thời hạn chuẩn bị xét xử

Vai trò (ý nghĩa) của giai đoạn này được thể hiện ở các mặt chủ yếu sau:

– Một mặt, truy tố là chức năng quan trọng của Viện kiểm sát nhằm áp dụng các biện pháp cần thiết do pháp luật quy định để kiểm tra lại tính hợp pháp, tính có căn cứ của mọi hành vi tố tụng mà Cơ quan điều tra có thẩm quyền đã áp dụng; loại bỏ hậu quả tiêu cực của những sai lầm hoặc lạm dụng đã bị bỏ sót trong hai giai đoạn tố tụng hình sự trước đó;

– Mặt khác, quyết định truy tố của Viện kiểm sát thông qua cáo trạng thể hiện hoạt động chứng minh trên cơ sở các tài liệu của hồ sơ vụ án (đặc biệt là kết luận điều tra) tính chất lỗi của hành vi phạm tội, lỗi của bị cáo trong việc thực hiện tội phạm nhằm góp phần đắc lực cho việc chuẩn bị cho giai đoạn xét xử của Tòa án, không loại trừ trường hợp bỏ sót hoặc tiêu cực. có thể xảy ra do xét xử không công bằng, không có căn cứ, trái pháp luật, tránh bỏ lọt tội phạm, làm oan người vô tội;

– Và cuối cùng, vì lẽ đó, truy tố là một giai đoạn quan trọng của tố tụng hình sự nhằm củng cố nguyên tắc thượng tôn pháp luật, bảo vệ các quyền và tự do của công dân trong giai đoạn trước khi xét xử tại Tòa án.

3. Vị trí, vai trò, trách nhiệm của cơ quan có thẩm quyền truy tố:

Mối quan hệ giữa Nhà nước và cá nhân người phạm tội phát sinh từ chính hành vi phạm tội, theo đó bất kỳ Nhà nước nào cũng sử dụng quyền truy tố đối với các hành vi gây nguy hiểm cho pháp quyền và lợi ích cơ bản của giai cấp thống trị, đồng thời để duy trì trật tự công cộng. nhân danh xã hội. Là một trong những nội dung của quyền tư pháp, quyền công tố luôn gắn liền với bản chất chính trị của mỗi loại hình Nhà nước và được tổ chức, thực hiện dưới nhiều hình thức khác nhau trong suốt lịch sử.

Trong xã hội phong kiến, lúc đầu Vua hay các quan hành chính cũng nắm quyền tư pháp; Quyền tư pháp sau này được giao cho Tòa án, các quan tòa thời đó tượng trưng cho công lý và có quyền điều tra, truy tố và xét xử người phạm tội. Trong xã hội hiện đại, quyền tư pháp không còn tập trung vào tay thẩm phán mà được giao cho các cơ quan, trong đó quyền khởi tố vụ án nhân danh Nhà nước để đưa vụ án ra xét xử và buộc tội bị cáo ở nước khác được giao cho họ. Cơ quan công tố, ở nước ta và các nước xã hội chủ nghĩa, Viện kiểm sát có nhiệm vụ vừa kiểm sát việc tuân theo pháp luật, vừa thực hành quyền công tố.

Xem thêm bài viết hay:  Liệt kê là gì? Các kiểu liệt kê? Tác dụng của phép liệt kê là gì?

Việc phân chia các chức năng chuyên biệt như vậy được coi là một bước tiến quan trọng trong lịch sử tư pháp nhân loại, tạo cơ chế giám sát, trừng phạt lẫn nhau trong việc trừng phạt người phạm tội nhằm bảo vệ lợi ích của Nhà nước. quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Kể từ đó, vai trò của cơ quan công tố trở nên rất quan trọng ở hầu hết các quốc gia trên thế giới. Khi tham gia giải quyết vụ án hình sự, Kiểm sát viên (Kiểm sát viên) là người đại diện cho cơ quan công quyền truy tố tội phạm để bảo vệ lợi ích của Nhà nước, lợi ích của cá nhân và lợi ích của cộng đồng. cộng đồng xã hội. Tuỳ theo truyền thống pháp luật và đặc điểm của mỗi quốc gia, thủ tục truy tố có những nét chung đồng thời cũng có những nét đặc thù riêng. Đặc điểm chung là đều nhân danh Nhà nước, nhân danh lợi ích công cộng để truy tố kẻ phạm tội ra tòa.

Trong chế độ xã hội chủ nghĩa, trách nhiệm cơ bản của Viện kiểm sát và những người làm công tác kiểm sát khi truy tố tội phạm là thực hiện nguyên tắc bình đẳng trước pháp luật để bất kỳ ai, dù đang giữ bất kỳ cương vị công tác nào, nếu đã có hành vi phạm tội, nhất thiết phải bị truy cứu trách nhiệm hình sự; ngược lại, nếu công dân nào bị khởi tố, bắt, giam giữ không có căn cứ, trái pháp luật thì VKS, Kiểm sát viên phải can thiệp ngay để chấm dứt hành vi vi phạm. Qua đó, gắn yêu cầu bảo vệ các nguyên tắc được ghi trong Hiến pháp và pháp luật với việc phục vụ nhiệm vụ chính trị của Đảng, Nhà nước trong từng thời kỳ; bảo đảm hình phạt gắn liền với giáo dục, cải tạo người phạm tội thành người lương thiện; Chống tội phạm đi đôi với phòng ngừa tội phạm.

xem thêm: Thời hạn ra quyết định truy tố

Nguyên tắc khi truy tố tội phạm, Viện kiểm sát các cấp và Kiểm sát viên quán triệt quan điểm giai cấp, quần chúng trong hoạt động nghiệp vụ, thực hiện quyền đấu tranh chống tội phạm gắn với nghĩa vụ bảo vệ. Quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, bảo đảm dân chủ đi đôi với giữ gìn trật tự, kỷ cương. Vì vậy, khi truy tố tội phạm, các Viện kiểm sát địa phương chỉ tuân theo pháp luật và chịu sự lãnh đạo thống nhất của Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân tối cao mà không có sự can thiệp của bất kỳ cơ quan hành chính nhà nước nào trong cả nước. địa phương.

Chỉ khi đó, việc truy tố mới có đầy đủ ý nghĩa nhân danh lợi ích chung, bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng và yêu cầu tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa. Đồng thời, cần tiếp tục duy trì nguyên tắc tập trung, thống nhất lãnh đạo trong ngành Kiểm sát như quy định hiện hành. Viện kiểm sát nhân dân tối cao chịu trách nhiệm thực hành quyền công tố trong phạm vi cả nước và có thẩm quyền truy tố tội phạm đối với bất kỳ Tòa án cấp dưới nào. Viện kiểm sát địa phương có thẩm quyền truy tố các tội phạm theo thẩm quyền của Toà án địa phương cùng cấp.

Xem thêm bài viết hay:  Tổng tư lệnh là gì? Tìm hiểu Bộ Tổng Tư Lệnh QĐND Việt Nam?

4. Thời hạn ra quyết định truy tố:

Bộ luật tố tụng hình sự năm 2015 đã quy định khá rõ ràng về thời hạn quyết định khởi tố, cụ thể tại khoản 1 Điều 240.

Như vậy, tùy theo mức độ vi phạm mà thời hạn quyết định truy tố có thể khác nhau: kể từ ngày nhận được hồ sơ vụ án và có kết luận điều tra đối với tội phạm ít nghiêm trọng. đối với tội phạm nghiêm trọng thời hạn có thể đến 30 ngày (20 ngày đối với vụ án thông thường + 10 ngày nếu bị kéo dài), đối với tội phạm rất nghiêm trọng thời hạn có thể đến 45 ngày (30 ngày đối với vụ án thông tin). thường + 14 ngày nếu kéo dài), với tội phạm đặc biệt nghiêm trọng thời hạn này có thể lên đến 60 ngày (30 ngày đối với trường hợp thông thường + 30 ngày đối với trường hợp gia hạn).

Do bạn chưa cung cấp thông tin cụ thể về tội của em trai bạn là tội ít nghiêm trọng hay nghiêm trọng theo Điều 321 Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2017 đánh bạc nên chúng tôi không xác định được thời hiệu quyết định việc truy tố đối với trường hợp của anh trai bạn. Bạn có thể cung cấp thêm thông tin để chúng tôi xác định rõ hơn hoặc căn cứ vào quy định trên để bạn tự xác định.

Tuy nhiên, bạn cần lưu ý: Thời hạn quyết định khởi tố theo điều luật viện dẫn ở trên là thời hạn để ra một trong các quyết định truy tố bị can trước Tòa án (ra cáo trạng), trả lại hồ sơ cho Tòa án. hồ sơ yêu cầu điều tra bổ sung, đình chỉ, tạm đình chỉ vụ án/bị cáo, không tính thời gian từ khi Viện kiểm sát nhận hồ sơ, bản kết luận điều tra đến khi đưa vụ án ra xét xử. xét xử tại Tòa án. Bởi trên thực tế, nhiều trường hợp Viện kiểm sát quyết định trả hồ sơ để điều tra bổ sung do thiếu chứng cứ chứng minh hoặc tạm đình chỉ vụ án khi xét thấy cần thiết. Vì vậy, thời gian đưa vụ án ra xét xử có thể kéo dài hơn.

Sự kết luận: Nhằm truy tố đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, tạo cơ sở pháp lý vững chắc để Tòa án đưa vụ án ra xét xử, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, lợi ích của xã hội, tôn trọng và bảo vệ lợi ích của Nhà nước. quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, cần phải đổi mới thủ tục tố tụng hiện nay.

Chuyên mục: Bạn cần biết

Nhớ để nguồn bài viết: Truy tố là gì? Bản chất, ý nghĩa của truy tố trong tố tụng hình sự? của website thcstienhoa.edu.vn

Viết một bình luận