Thế giới quan là gì? Vai trò và phân loại các thế giới quan?

Thế giới quan có vai trò cực kỳ quan trọng trong việc định hướng toàn bộ đời sống con người, từ nhận thức đến hoạt động thực tiễn. Thế giới quan có vai trò định hướng cho toàn bộ đời sống con người, từ thực tiễn đến nhận thức thế giới cũng như nhận thức bản thân. Thuật ngữ thế giới quan đã trở nên khá quen thuộc trong cuộc sống ngày nay. Vậy thế giới quan là gì? Nêu vai trò và phân loại?

1. Thế giới quan là gì?

Thế giới quan về cơ bản được hiểu là tổng thể những quan niệm của con người về thế giới, bản thân, con người và vị trí của mình trong thế giới đó. Nó có vai trò định hướng cho toàn bộ hoạt động sống của con người, từ thực tiễn đến nhận thức thế giới cũng như nhận thức bản thân, xác định lý tưởng, giá trị lối sống cũng như lối sống. .

Khái niệm thế giới quan thể hiện cái nhìn bao quát về thế giới trong ý thức của mỗi chủ thể, bao gồm thế giới bên ngoài, con người và mối quan hệ giữa con người với thế giới đó. Đây cũng được coi như kim chỉ nam cho thái độ và hành vi của con người đối với thế giới bên ngoài.

Nguồn gốc của thế giới quan bắt nguồn từ cuộc sống. Mọi hoạt động của con người sẽ bị chi phối bởi một thế giới quan nhất định. Các yếu tố tạo nên thế giới quan hiện thực là tri thức, lý trí, tình cảm và niềm tin; Chúng sẽ liên kết với nhau tạo thành một thể thống nhất, tác động đến nhận thức và hành động thực tiễn của con người.

Phương pháp luận là học thuyết về phương pháp, là hệ thống các quan điểm, nguyên tắc hướng dẫn con người tìm tòi, xây dựng, lựa chọn và vận dụng phương pháp trong thực tiễn và nhận thức. Phương pháp luận cũng sẽ có nhiều cấp độ, trong đó phương pháp luận triết học và phương pháp pháp luật là phổ biến nhất.

Thế giới quan triết học và phương pháp luận là học thuyết nền tảng của chủ nghĩa Mác – Lênin: là sự kế thừa và phát triển của chủ nghĩa duy vật và phép biện chứng trong lịch sử tư tưởng nhân loại. .

Chủ nghĩa duy vật của chủ nghĩa Mác – Lênin được hiểu là chủ nghĩa duy vật biện chứng với tư cách là cốt lõi lý luận của thế giới quan. Quan điểm duy vật biện chứng về nguồn gốc, động lực và những quy luật chung nhất chi phối sự vận động, phát triển của con người.

Khi chủ thể nắm vững nội dung cơ bản của thế giới quan và phương pháp luận triết học của chủ nghĩa Mác – Lênin thì đó không chỉ là tiền đề để từ đó nghiên cứu toàn bộ hệ thống lý luận mà còn là điều kiện để vận dụng một cách sáng tạo vào hoạt động nhận thức và thực tiễn giải quyết đời sống và xã hội. các vấn đề.

Xem thêm bài viết hay:  Dàn ý, phân tích nhân vật Mị trong đêm tình mùa xuân hay

2. Thế giới quan khoa học là gì?

Chúng tôi hiểu thế giới quan khoa học như sau:

Thế giới quan khoa học được hiểu là thế giới khách quan, tồn tại độc lập với con người, thế giới đó sẽ biến đổi theo quy luật nhân quả mà con người có khả năng lĩnh hội được. Thế giới quan đó không trực tiếp hay gián tiếp chứa đựng trong mọi suy nghĩ, tình cảm và hành vi của con người.

xem thêm: Ý nghĩa và mối quan hệ giữa thế giới quan và phương pháp luận

Thế giới quan được hình thành bao gồm nhiều yếu tố phụ thuộc và đều thuộc về ý thức xã hội, đó là:

– Quan điểm triết học.

quan điểm khoa học, chính trị, đạo đức và thẩm mỹ.

– Quan điểm tôn giáo: sản phẩm của tuệ giác mô tả tri thức nhờ trực giác.

Tri thức khoa học hướng đến mục tiêu và phương hướng thiết thực, trực tiếp cho con người trong bản thân và xã hội dựa trên những quan sát và dữ liệu từ thực tiễn, phân tích tổng hợp chặt chẽ và được kiểm nghiệm về tính khách quan. liên quan đến thực hành.

Các nguyên tắc chuẩn mực đạo đức có vai trò điều chỉnh các mối quan hệ và hành vi của con người.

– Quan điểm thẩm mỹ quy định mối quan hệ với môi trường xung quanh với hình thức, mục tiêu và kết quả của hoạt động.

3. Phân loại thế giới quan:

Sự phân loại thế giới quan cụ thể như sau:

– Thế giới quan huyền thoại:

Thế giới quan thần thoại có nguồn gốc từ xã hội nguyên thủy ở thời kỳ đầu lịch sử bằng cách xây dựng thần thoại nhằm phản ánh kết quả nhận thức ban đầu của người nguyên thủy về nhận thức khách quan đối với tự nhiên, cuộc sống và cuộc sống. Đời sống xã hội. Chẳng hạn, dân tộc Việt Nam có truyền thuyết Lạc Long Quân – Âu Cơ để giải thích cội nguồn dân tộc hay truyền thuyết Sơn Tinh – Thủy Tinh, v.v.

Đặc điểm của thế giới quan thần thoại là cái thực và cái ảo, thần linh và con người, lý trí và tín ngưỡng hòa quyện vào nhau. Do không giải thích được các hiện tượng cụ thể trong xã hội nên con người thường đưa ra các yếu tố tưởng tượng thần bí để giải thích. Thế giới quan thần thoại xuất hiện và nó không phản ánh hiện thực một cách khách quan.

– Thế giới quan tôn giáo:

Thế giới quan tôn giáo sẽ phản ánh hiện thực khách quan một cách hão huyền, ra đời trong điều kiện trình độ nhận thức của con người còn nhiều hạn chế. Thế giới quan tôn giáo giải thích trên cơ sở thừa nhận sự sáng tạo của sức mạnh thần bí, siêu nhiên.

Đặc điểm cơ bản của thế giới quan tôn giáo này là niềm tin dựa vào sự tồn tại và sức mạnh của các lực lượng siêu nhiên, thần linh và con người hoàn toàn bất lực và lệ thuộc hoàn toàn vào thế giới siêu nhiên đó. .

Xem thêm bài viết hay:  Bất đẳng thức là gì? Tính chất của bất đẳng thức? Lấy ví dụ?

Trong thế giới quan tôn giáo, con người về bản chất chỉ là những kẻ ăn xin và phục tùng. Ở một khía cạnh nào đó, thế giới quan tôn giáo ra đời để có thể thể hiện khát vọng được giải thoát khỏi đau khổ, hướng tới cuộc sống hạnh phúc. Cũng chính vì lẽ đó đã giúp thế giới quan tôn giáo tồn tại trong đời sống tinh thần ngày nay.

– Thế giới quan triết học:

Thế giới quan triết học ra đời trong điều kiện tư duy và thực tiễn của con người và có bước phát triển cao hơn so với thế giới quan khoa học của tôn giáo và thần thoại. Điều đó cũng đã làm cho tính tích cực trong tư duy của người dân thay đổi về chất.

Thế giới quan triết học thực tiễn được xây dựng trên cơ sở hệ thống các học thuyết, phạm trù và quy luật. Thế giới quan triết học không đơn thuần là một khái niệm, một phạm trù, một quy luật; Thế giới quan triết học cũng cố gắng tìm cách giải thích và chứng minh tính đúng đắn của các quan điểm bằng lập luận và logic.

4. Tìm hiểu về thế giới quan duy vật và thế giới quan duy tâm:

Trong thế giới quan luôn tồn tại hai hình thức, đó là thế giới quan duy vật và thế giới quan duy tâm. Tuy nhiên, chúng tôi nhận thấy rằng, trên thực tế, cả hai hình thức này đều chứa đựng những đặc điểm và góc nhìn khác nhau.

Thế giới quan duy tâm được hiểu như sau:

Thế giới quan duy tâm ra đời và nó thừa nhận bản chất của thế giới là tinh thần. Thế giới quan duy tâm là nhân tố đầu tiên và cũng là nhân tố quyết định đối với thế giới quan của con người và vật chất. Trong thế giới quan duy tâm tồn tại cả thế giới quan duy tâm khách quan và thế giới quan duy tâm chủ quan. Hai hình thức này khác nhau ở quan niệm về tinh thần. Chủ quan coi tinh thần là ý chí, tình cảm, tư tưởng, còn khách quan coi tinh thần là ý niệm, khái niệm tuyệt đối.

Có thể nói, sự hình thành và phát triển của thế giới quan duy tâm thường sẽ gắn liền với cả lịch sử hình thành và phát triển của chủ nghĩa duy tâm trong triết học. Về cơ bản, thế giới quan duy tâm sẽ phủ nhận tính khách quan và các quy luật khách quan của thế giới vật chất và con người. Ngoài ra, thế giới quan duy tâm thừa nhận ý thức, ý thức, quan niệm, tư tưởng là những cái tuyệt đối có trước, sẽ quyết định thế giới vật chất và con người.

Xem thêm bài viết hay:  Kháng cáo là gì? Quy định về kháng cáo, thời hạn kháng cáo?

Nhìn chung, chúng ta thấy rằng thế giới quan duy tâm, theo đánh giá của các nhà khoa học, có phần đối lập với thế giới quan khoa học, phần lớn phụ thuộc vào nhận thức của con người cũng như điều kiện lịch sử. chắc chắn.

Thế giới quan duy vật được hiểu như sau:

Khác với thế giới quan duy tâm và duy vật, nó thừa nhận bản chất của thế giới là vật chất. Vật chất là cái có trước, thế giới quan duy vật quyết định ý thức cũng như nhận thức được vai trò của con người trong cuộc sống hiện tại. Bên cạnh đó, thế giới quan duy vật cũng khẳng định tính thống nhất ở vật chất. Cụ thể, hoàn toàn không được sinh ra bởi thế lực siêu nhiên hay tâm linh con người. Vì vậy, thế giới quan duy vật không tự mất đi mà tồn tại vĩnh viễn, vô tận và vô hạn.

Ngoài ra, thế giới quan duy vật cũng sẽ khẳng định rằng sự hình thành, phát triển và vận động của xã hội đều phụ thuộc vào các quy luật khách quan. Ý thức và tinh thần cũng sẽ được bộ não con người phản ánh một phần về hiện thực khách quan, ý thức và tinh thần có nguồn gốc vật chất, do vật chất quyết định nhưng thế giới quan vật chất chứa đựng tính nhẹ nhàng. Tạo và hoạt động.

5. Vai trò của thế giới quan trong cuộc sống:

Thế giới quan có những vai trò cơ bản sau:

Thế giới quan khách quan khoa học được coi là kim chỉ nam giúp con người đi đến hoạt động tích cực theo sự phát triển của xã hội. Thế giới quan khách quan khoa học có vai trò quan trọng đối với mỗi con người, cộng đồng và xã hội nói chung. Thế giới quan đúng đắn sẽ hướng con người hoạt động theo tư duy phát triển, góp phần vào sự tiến bộ của xã hội. Đây cũng là cơ sở để hình thành các tư tưởng về nhân cách, chính trị, ứng xử và đạo đức.

Vai trò của thế giới quan trong đời sống được thể hiện qua các yếu tố cụ thể sau:

Vai trò của thế giới quan trong cuộc sống được thể hiện qua việc xác định những mối liên hệ chung giữa thế giới quan và con người giúp chúng ta tạo ra những định hướng về lý tưởng sống thông qua mục tiêu và định hướng. phương thức hoạt động cụ thể.

– Vai trò của thế giới quan trong đời sống được thể hiện thông qua những tri thức khái quát về thế giới, bản chất con người, niềm tin và tình cảm vào thế giới quan mà chúng ta nhận thức sẽ sâu sắc hơn thông qua hoạt động. hành động thực tế đang diễn ra.

Chuyên mục: Bạn cần biết

Nhớ để nguồn bài viết: Thế giới quan là gì? Vai trò và phân loại các thế giới quan? của website thcstienhoa.edu.vn

Viết một bình luận