Khoa học công nghệ là gì? Vai trò của khoa học và công nghệ trong cuộc sống?

Khoa học và công nghệ là gì? Mối quan hệ giữa khoa học và công nghệ là gì? Nêu vai trò của khoa học và công nghệ trong đời sống? Định hướng chính sách phát triển khoa học và công nghệ ở Việt Nam?

Khoa học và công nghệ là hai lĩnh vực hết sức quan trọng, góp phần phát triển đời sống, kinh tế – xã hội của các quốc gia. Các cường quốc như Mỹ, Anh, Hàn Quốc, Nhật Bản… luôn chú trọng nghiên cứu phát triển và luôn coi đây là ngành mũi nhọn cho sự tăng trưởng kinh tế vượt bậc. Với quan điểm phát triển nhanh, bền vững dựa chủ yếu vào khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo, mục tiêu hướng Việt Nam cơ bản trở thành nước công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Vậy khoa học công nghệ là gì và vai trò của khoa học công nghệ trong đời sống?

* Cơ sở pháp lý

Luật Khoa học và Công nghệ 2013;

– Nghị định 08/2014/NĐ-CP ngày 27 tháng 01 năm 2014 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Khoa học và Công nghệ.

1. Khoa học và công nghệ là gì?

Khoa học được hiểu là toàn bộ hệ thống các quy luật khách quan của vật chất và xã hội tư duy. Các định luật này đã được các nhà khoa học quan sát và nghiên cứu cẩn thận, sau đó sắp xếp lại thành dữ liệu để giải thích cách thức hoạt động và tồn tại của một hiện tượng. ở đó. Những tri thức về các quy luật khách quan đó của thế giới giúp con người vận dụng chúng để vận dụng vào thực tiễn sản xuất và đời sống hoặc vận dụng các quy luật đó để tạo ra các nguyên tắc giải pháp tác động đến cuộc sống của mình. sự vật, hiện tượng nhằm thay đổi trạng thái của chúng.

Tóm lại, khoa học là những gì đã được nghiên cứu và chứng minh kỹ lưỡng thông qua một quá trình áp dụng các ý tưởng, nguyên tắc và phương pháp khoa học để tìm ra kiến ​​thức mới nhằm mô tả, giải thích và lý giải. thích hoặc dự đoán về các sự vật, hiện tượng trong thế giới khách quan, làm phong phú tri thức khoa học, đưa ra đáp án giải quyết các vấn đề thực tiễn.

Căn cứ Khoản 2 Điều 3 Luật Khoa học và Công nghệ 2013 quy định như sau:

Khoa học là hệ thống tri thức về bản chất, quy luật tồn tại và phát triển của các sự vật, hiện tượng tự nhiên – xã hội và của tư duy.

“Công nghệ là giải pháp, quy trình hoặc bí quyết kỹ thuật có hoặc không có công cụ, phương tiện được sử dụng để biến nguồn lực thành sản phẩm.”

Vì vậy, chúng ta thường nghe đến các cụm từ liên quan đến khoa học công nghệ như dây chuyền, quy trình công nghệ, thiết bị công nghệ. Tuy nhiên, ngày nay số lượng các công nghệ hiện đại ngày càng nhiều và nhiều đến mức khó có thể thống kê được, vì vậy định nghĩa về công nghệ sẽ tùy thuộc vào từng điều kiện, hoàn cảnh khác nhau mà từ đó sẽ có những quan điểm chung về công nghệ chính xác.

xem thêm: Chính sách của nhà nước về phát triển khoa học và công nghệ

Tuy nhiên, theo cách hiểu chung và thống nhất mà tác giả đã tổng hợp thì khoa học và công nghệ là toàn bộ những hoạt động hỗ trợ một cách có hệ thống và sáng tạo cho sự phát triển kho tàng tri thức chung của nhân loại. . Đó có thể là kiến ​​thức về con người, về đời sống – xã hội, tự nhiên…. từ đó hình thành nên những ứng dụng mới hiện đại và phù hợp với nhu cầu thực tiễn.

Xem thêm bài viết hay:  APEC là gì? Tổ chức Hợp tác kinh tế Châu Á – Thái Bình Dương APEC?

Khoa học và Công nghệ tiếng Anh có nghĩa là: Khoa học và Công nghệ.

2. Phân tích hoạt động khoa học và công nghệ hiện nay:

Theo quy định tại Khoản 3 Điều 3 Luật Khoa học và Công nghệ thì Hoạt động nghiên cứu khoa học, nghiên cứu thực nghiệm và triển khai, phát triển công nghệ, ứng dụng công nghệ, dịch vụ khoa học và công nghệ, phát huy sáng kiến ​​và các hoạt động sáng tạo khác nhằm phát triển khoa học và công nghệ. Công nghệ.,”

Thứ nhất, nghiên cứu khoa học: khám phá, phát hiện, tìm hiểu bản chất, quy luật của các hiện tượng, sự vật, quy luật tự nhiên. Đưa ra giải pháp ứng dụng sáng kiến ​​vào thực tiễn đời sống xã hội. Phương pháp nghiên cứu khoa học bao gồm nghiên cứu cơ bản và nghiên cứu ứng dụng.

Nghiên cứu cơ bản là hoạt động nghiên cứu nhằm khám phá bản chất, quy luật của các sự vật, hiện tượng tự nhiên, xã hội và tư duy.

Nghiên cứu ứng dụng là hoạt động nghiên cứu ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa học để tạo ra công nghệ mới, đổi mới công nghệ vì lợi ích của con người và xã hội.

Thứ hai, phát triển công nghệ: sáng tạo và hoàn thiện công nghệ mới, sản phẩm mới. Phát triển công nghệ thường được phát triển dưới hình thức triển khai thử nghiệm và sản xuất thử nghiệm.

Triển khai thử nghiệm là hoạt động ứng dụng kết quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ để tạo ra sản phẩm công nghệ mới dưới dạng mẫu.

xem thêm: Điều kiện về cơ sở vật chất – kỹ thuật của tổ chức khoa học và công nghệ

Sản xuất thử nghiệm là hoạt động ứng dụng kết quả thử nghiệm vào sản xuất thử nghiệm nhằm hoàn thiện công nghệ mới, sản phẩm mới trước khi đưa vào sản xuất và đời sống.

Thứ ba, dịch vụ khoa học và công nghệ: hoạt động ứng dụng nghiên cứu khoa học và công nghệ, hoạt động chuyển giao công nghệ, quyền sở hữu trí tuệ, ứng dụng tri thức khoa học và công nghệ, kinh nghiệm thực tiễn.

3. Mối quan hệ giữa khoa học và công nghệ là gì?

Nội dung của khoa học và công nghệ tuy khác nhau nhưng có quan hệ mật thiết với nhau. Khoa học sẽ tác động đến công nghệ, kéo theo sự phát triển của công nghệ. Từ đó, chúng tác động mạnh mẽ nhất, trực tiếp nhất đến hoạt động sản xuất của con người. Khoa học và công nghệ được hình thành do ứng dụng tri thức của con người để tạo ra công cụ, phương tiện phục vụ sản xuất cũng như các hoạt động khác trong đời sống con người.

Theo dòng lịch sử, mối quan hệ giữa khoa học và công nghệ được thể hiện qua các giai đoạn khác nhau như:

Thế kỷ 17-18: khoa học kỹ thuật bắt đầu phát triển mạnh. Vào thời điểm này, công nghệ được coi là đi trước khoa học.

Thế kỷ 19: thời kỳ này chứng kiến ​​một cách tiếp cận mới đối với khoa học và công nghệ. Công nghệ giúp nghiên cứu khoa học phát triển và ngược lại những phát minh khoa học hiện đại tạo điều kiện cho con người nghiên cứu.

Bước sang thế kỷ 20: khoa học dẫn đầu công nghệ. Công nghệ đổi mới giúp nghiên cứu khoa học được hoàn thiện và phát triển hơn nữa.

Xem thêm bài viết hay:  Văn phòng đăng ký đất đai là gì? Vị trí, chức năng và quyền hạn?

Đầu thế kỷ 21: khoa học và công nghệ đồng hành và trở thành nguồn lực quan trọng trong phát triển kinh tế – xã hội.

xem thêm: Cách mạng khoa học và công nghệ là gì? Đặc điểm và ý nghĩa?

4. Vai trò của khoa học và công nghệ trong đời sống:

Thứ nhất, khoa học và công nghệ thúc đẩy tăng trưởng và phát triển nền kinh tế

Sự ra đời của công nghệ mới kéo theo sự phát triển kinh tế theo hướng sau. Sự tăng trưởng kinh tế này dựa trên hiệu quả sản xuất. Khoa học và công nghệ là công cụ đắc lực giúp chuyển đổi nền kinh tế Việt Nam từ nền kinh tế nông nghiệp sang công nghiệp. Phát triển các ngành công nghệ cao với đa số là lao động tri thức.

Thứ hai, đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Sự phát triển của khoa học và công nghệ giúp các ngành công nghiệp phát triển nhanh chóng kéo theo sự phân hóa xã hội ngày càng đa dạng. Các ngành kinh tế được chia thành các phân ngành với các ngành kinh tế mới. Điều này dẫn đến một quá trình chuyển đổi kinh tế hiện đại và tích cực.

Tỷ trọng GDP của khu vực công nghiệp và dịch vụ tăng lên trong khi tỷ trọng của khu vực nông nghiệp có xu hướng giảm.

Cơ cấu kinh tế trong từng ngành có sự thay đổi theo hướng mở rộng các ngành công nghệ cao, tỷ trọng lao động có trình độ và tri thức ngày càng cao.

Ba là, đẩy mạnh nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của hàng hóa

Áp dụng công nghệ hiện đại là yếu tố giúp nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Công nghệ khoa học hiện đại đã tác động đến nguồn tư liệu sản xuất ngày càng đồng bộ và cải tiến. Quy mô sản xuất cũng được mở rộng cùng với sự ra đời và phát triển của các loại hình doanh nghiệp mới. Trước sự cạnh tranh gay gắt, các doanh nghiệp buộc phải có một chiến lược kinh doanh mới.

xem thêm: Thủ tục thành lập tổ chức khoa học và công nghệ

Thứ tư, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân

Sự phát triển của khoa học công nghệ hiện đại góp phần phục vụ đời sống nhân dân, nâng cao đời sống con người. Hàng loạt các thiết bị điện tử, sản phẩm công nghệ hiện đại lần lượt ra đời giúp cuộc sống trở nên hiện đại hơn. Các thiết bị điện tử giờ đây đã thay thế sức lao động của con người, tiết kiệm nhân lực. Một số sản phẩm được ứng dụng rộng rãi hiện nay có thể kể đến như: điện thoại thông minh, máy tính xách tay, máy điều hòa nhiệt độ, ô tô, tàu điện ngầm, v.v.

5. Chính sách định hướng phát triển khoa học và công nghệ Việt Nam:

Kể từ khi đổi mới năm 1986, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Từ một nền kinh tế nông nghiệp lạc hậu với 90% dân số làm nông nghiệp, Việt Nam đã xây dựng được cơ sở vật chất kỹ thuật, kết cấu hạ tầng kinh tế – xã hội, từng bước đáp ứng sự nghiệp công nghiệp hóa. hiện đại hóa, tạo môi trường thu hút các nguồn lực cho sự phát triển của xã hội.

Nhận thức được tầm quan trọng của khoa học và công nghệ, Đảng và Nhà nước ta đã luôn có những định hướng và chỉ đạo đúng đắn nhằm đẩy mạnh hoạt động khoa học và công nghệ phục vụ phát triển kinh tế – xã hội. Quan điểm coi khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu, là nền tảng và động lực của công nghiệp hóa, hiện đại hóa đã được khẳng định và quán triệt trong nhiều văn kiện của Đảng thời kỳ đổi mới.

Xem thêm bài viết hay:  Cơ quan tiến hành tố tụng là gì? Cơ quan, người tiến hành tố tụng trong tố tụng dân sự?

Đảng ta đã đề ra nhiều định hướng, giải pháp về thể chế, kinh tế, văn hóa, giáo dục, quản lý nhà nước, quốc phòng, an ninh, đối ngoại, xây dựng Đảng. Đặc biệt, Đảng đã có chủ trương, giải pháp cụ thể về phát triển khoa học và công nghệ, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển giao và ứng dụng khoa học và công nghệ. Cần nhận thức rằng khoa học và công nghệ là lĩnh vực quan trọng trong nền kinh tế thị trường, trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Khoa học và công nghệ không chỉ là nền tảng mà còn là kết quả, thể hiện hiện thân của một nước phát triển, của một nước công nghệ hiện đại.

Phát triển khoa học và công nghệ đi đôi với ứng dụng và chuyển giao công nghệ, thúc đẩy hoạt động đổi mới sáng tạo là yếu tố quan trọng và là giải pháp quyết định để nâng cao năng suất, nâng cao chất lượng tăng trưởng và tăng hiệu quả. quả kinh tế, tạo ra và tăng sức cạnh tranh của nền kinh tế, của từng ngành, từng doanh nghiệp, từng sản phẩm, từng dịch vụ…

Tiếp tục đổi mới và hoàn thiện thể chế, chính sách phát triển khoa học và công nghệ, thể chế ứng dụng và chuyển giao công nghệ; đổi mới, hoàn thiện thể chế, chính sách phát triển giáo dục, hoàn thiện hệ thống giáo dục, gắn giáo dục, đào tạo với nghiên cứu khoa học, triển khai kết quả nghiên cứu khoa học.

Tăng cường đầu tư từ ngân sách nhà nước để xây dựng các trung tâm nghiên cứu, chuyển giao khoa học và công nghệ hiện đại, khu công nghệ cao quốc gia. Tập trung đầu tư, xây dựng và phát triển một số trường đại học trọng điểm quốc gia theo mô hình tiên tiến của thế giới để thúc đẩy hoạt động sáng tạo của đội ngũ trí thức trong và ngoài nước, đào tạo nguồn nhân lực có chất lượng. Cao.

xem thêm: Điều kiện thành lập tổ chức khoa học và công nghệ

Khoa học và công nghệ xứng đáng là quốc sách, động lực phát triển kinh tế – xã hội, bảo đảm an ninh quốc phòng và là động lực quan trọng thực hiện thắng lợi mục tiêu xây dựng Việt Nam thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại. đất nước giàu mạnh, phát triển cao.

Như vậy, khoa học và công nghệ là một trong những lĩnh vực có vai trò hết sức quan trọng đối với đời sống xã hội, đặc biệt là nền kinh tế nước ta. Vì vậy, để đảm bảo cho khoa học và công nghệ phát triển cần rất nhiều thời gian và tâm trí, nhất là các chính sách mà nhà nước tạo điều kiện để các nhà khoa học tiềm năng có cơ hội được tham gia. trình bày và đóng góp. Trên đây là nội dung tư vấn của Luật Dương Gia về khoa học công nghệ là gì và vai trò của khoa học công nghệ trong đời sống. Mọi thắc mắc vui lòng liên hệ với chúng tôi để được giải đáp cụ thể.

Chuyên mục: Bạn cần biết

Nhớ để nguồn bài viết: Khoa học công nghệ là gì? Vai trò của khoa học và công nghệ trong cuộc sống? của website thcstienhoa.edu.vn

Viết một bình luận