Đơn vị hành chính là gì? Phân loại đơn vị hành chính tại Việt Nam?

Đơn vị hành chính là gì? Khái quát về đơn vị hành chính? Phân loại đơn vị hành chính Việt Nam theo Luật tổ chức chính quyền địa phương 2015?

Ngày nay, việc phân chia lãnh thổ quốc gia thành các đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương các cấp là một việc làm tất yếu của các Nhà nước trên thế giới. Sự ổn định của các đơn vị hành chính sẽ tác động đến việc duy trì và phát triển các mối quan hệ cộng đồng, nâng cao tinh thần đoàn kết, hợp tác và tác động trực tiếp đến sự ổn định và hiệu quả của bộ máy hành chính nhà nước. hiệu quả quản lý của bộ máy nhà nước. Bên cạnh đó còn góp phần phát triển kinh tế – xã hội của đất nước.

đầu tiên. Đơn vị hành chính là gì?

Đơn vị hành chính được hiểu là đơn vị được phân chia trên lãnh thổ của một quốc gia để tổ chức quản lý nhà nước về hành chính theo từ điển tiếng Việt. bảo đảm sự phối hợp, quản lý tập trung, thống nhất của nhà nước ở trung ương và quyền tự chủ của địa phương theo quy định của pháp luật.

Hiện nay pháp luật nước ta chưa đưa ra định nghĩa cụ thể về đơn vị hành chính nên định nghĩa trên chỉ mang tính chất tham khảo khi tìm hiểu về đơn vị hành chính.

Một đơn vị hành chính là một bộ phận cấu thành của một quốc gia có chủ quyền, trong khi một lãnh thổ phụ thuộc chỉ bị ràng buộc lỏng lẻo với nhà nước. Tuy nhiên, thuật ngữ đơn vị hành chính trên thực tế cũng có thể bao gồm các lãnh thổ phụ thuộc hoặc lãnh thổ được công nhận là đơn vị hành chính (chẳng hạn như sự phân chia trong cơ sở dữ liệu địa lý). .

2. Các đơn vị hành chính ở Việt Nam hiện nay:

Theo Điều 110 Hiến pháp 2013 và Điều 2 Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2015 quy định đơn vị hành chính ở Việt Nam hiện hành bao gồm:

– Thứ nhất: Tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (gọi chung là cấp tỉnh).

– Thứ hai: Huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh, thành phố thuộc thành phố trực thuộc Trung ương (sau đây gọi chung là cấp huyện).

– Thứ ba: Xã, phường, thị trấn (gọi chung là cấp xã).

– Thứ tư: Đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt: sẽ do Quốc hội quyết định thành lập, áp dụng cơ chế, chính sách kinh tế – xã hội đặc biệt, có tổ chức chính quyền địa phương phù hợp với đặc điểm, yêu cầu và mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội của đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt đó. -đơn vị kinh tế.

Xem thêm bài viết hay:  Bài toán Vừa gà vừa chó bó lại cho tròn 36 con 100 chân chẵn

Theo đó ta thấy về cơ bản Việt Nam có 3 cấp hành chính cụ thể như sau:

xem thêm: Đơn vị hành chính là gì? Chức năng, nhiệm vụ của đơn vị hành chính sự nghiệp?

– Cấp tỉnh: Sau nhiều lần chia, nhập, đến nay Việt Nam có 63 đơn vị hành chính cấp tỉnh, bao gồm 5 thành phố trực thuộc Trung ương và 58 tỉnh.

– Cấp huyện: Đây là cấp hành chính cấp 2 của Việt Nam, thấp hơn (về thẩm quyền), và thông thường, cấp huyện cũng có dân số, diện tích, kinh tế nhỏ hơn cấp tỉnh. Cấp huyện là cấp hành chính cao hơn cấp xã, phường, thị trấn. Cấp hành chính này trên thực tế hiện nay có nhiều tên gọi khác nhau tuỳ theo cấp hành chính mà nó trực thuộc bao gồm quận, huyện, thị xã, quận, thành phố thuộc tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, gọi là tuần. theo mức độ đô thị hóa. Trong đó không tính quận, huyện, thành phố trực thuộc thành phố trực thuộc Trung ương trong tỉnh, chỉ áp dụng đối với các đơn vị nội thành của thành phố trực thuộc Trung ương. Thành phố thuộc tỉnh không tính vào thành phố trực thuộc trung ương. Hiện nay, đơn vị hành chính cấp huyện của Việt Nam có tổng số 705 đơn vị, bao gồm: 1 thành phố trực thuộc trung ương, 79 thành phố trực thuộc tỉnh, 51 thị xã, 46 huyện và 528 huyện.

– Cấp xã: Là đơn vị hành chính cấp cơ sở, thấp hơn cấp huyện. Gọi là xã, phường hay thị trấn tùy theo mức độ đô thị hóa. Trong đó phường không thuộc huyện, xã không thuộc huyện, thị trấn chỉ thuộc huyện. Hiện có 4 đơn vị hành chính cấp huyện chưa có đơn vị cấp xã (đều là các huyện đảo) gồm: Hoàng Sa, Lý Sơn, Côn Đảo và Cồn Cỏ.

Dưới xã vẫn có thôn/xóm/xóm/xóm/xóm… dưới phường/thị trấn sẽ có khu dân cư/khu phố/khu vực/xóm/xóm. Khi dân số đông thì chia thôn dưới xã thành xóm, khu dân cư trên phường/thị trấn chia thành tổ dân phố, dưới tổ dân phố cũng chia thành cụm dân cư. Đây là cấp cơ sở ngoài pháp luật, phục vụ công tác quản lý dân cư nhưng không được coi là cấp hành chính, những người tham gia quản lý các hoạt động ở cấp này chỉ hưởng phụ cấp công tác chứ không được coi là công chức. .

Việc thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính phải lấy ý kiến ​​nhân dân và theo trình tự, thủ tục do pháp luật quy định.

Xem thêm bài viết hay:  Phản tố là gì? Yêu cầu phản tố theo Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015?

3. Phân loại đơn vị hành chính ở Việt Nam:

Như đã phân tích ở trên, chúng ta thấy rằng đơn vị hành chính là đơn vị được phân chia trên phạm vi lãnh thổ của một quốc gia để tổ chức quản lý nhà nước về hành chính. Việc phân định phải bảo đảm sự phối hợp, quản lý tập trung thống nhất của trung ương và quyền tự chủ của địa phương theo quy định của pháp luật.

Căn cứ Điều 3 Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2015 quy định như sau:

“Điều 3. Phân loại đơn vị hành chính

xem thêm: Phụ cấp kế toán đơn vị hành chính sự nghiệp

1. Phân loại đơn vị hành chính là cơ sở để hoạch định chính sách phát triển kinh tế – xã hội; xây dựng tổ chức bộ máy, chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức của chính quyền địa phương phù hợp với từng loại đơn vị hành chính.

2. Việc phân loại đơn vị hành chính phải căn cứ vào các tiêu chí về quy mô dân số, diện tích tự nhiên, số đơn vị hành chính trực thuộc, trình độ phát triển kinh tế – xã hội và các yếu tố đặc thù của từng loại đơn vị hành chính ở nông thôn, đô thị và hải đảo.

3. Đơn vị hành chính được phân loại như sau:

a) Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh là đơn vị hành chính đặc biệt cấp tỉnh; các đơn vị hành chính cấp tỉnh còn lại được phân thành ba loại: loại I, loại II và loại III;

b) Đơn vị hành chính cấp huyện được phân thành ba loại: loại I, loại II và loại III;

c) Đơn vị hành chính cấp xã được phân thành 3 loại: loại I, loại II và loại III.

4. Căn cứ quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều này, Chính phủ trình Ủy ban thường vụ Quốc hội quy định cụ thể tiêu chuẩn của từng tiêu chí, thẩm quyền, thủ tục phân loại đơn vị hành chính.”

Việc phân loại đơn vị hành chính nhằm bảo đảm sự ổn định của các đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý hành chính nhà nước ở địa phương. Làm cơ sở hoạch định các chính sách phát triển kinh tế – xã hội, xây dựng tổ chức bộ máy của Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân. Làm cơ sở xây dựng chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức phù hợp với từng loại đơn vị hành chính.

xem thêm: Quy định về đơn vị hành chính – kinh tế đặc biệt ở Việt Nam

Theo từng cấp, các đơn vị hành chính sẽ được phân loại như sau:

Xem thêm bài viết hay:  Mạo danh người khác là gì? Quy định tội mạo danh người khác?

– Đơn vị hành chính cấp tỉnh được phân thành 2 loại: Thành phố Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh là đơn vị hành chính đặc biệt cấp tỉnh; các đơn vị hành chính cấp tỉnh còn lại được phân thành 3 loại: loại I, loại II và loại III.

– Đơn vị hành chính cấp huyện được phân thành 3 loại: loại I, loại II và loại III.

– Đơn vị hành chính cấp xã được phân thành 3 loại: loại I, loại II và loại III.

Thẩm quyền quyết định chia đơn vị hành chính được quy định cụ thể với các nội dung sau:

– Thủ tướng Chính phủ quyết định công nhận phân loại đơn vị hành chính cấp tỉnh loại I, II và III.

– Bộ trưởng Bộ Nội vụ quyết định công nhận phân loại đơn vị hành chính cấp huyện loại I, II, III.

– Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định công nhận, phân loại đơn vị hành chính cấp xã loại I, II, III.

xem thêm: xã là gì? Phường là gì? Đơn vị hành chính cấp xã/phường?

Hiện nay, trên thực tế việc phân loại đơn vị hành chính phải căn cứ vào các tiêu chí về quy mô dân số, diện tích tự nhiên, số lượng đơn vị hành chính, trình độ phát triển kinh tế – xã hội và các yếu tố khác. các yếu tố đặc thù của từng loại đơn vị hành chính ở nông thôn, đô thị và hải đảo.

Điểm phân loại đơn vị hành chính là tổng số điểm đạt được của các tiêu chí trên. Tổng điểm tối đa của các tiêu chí là 100 điểm như sau:

– Đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã được xếp loại I khi có tổng số điểm đánh giá từ 75 điểm trở lên.

– Đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã được xếp vào loại II khi có tổng số điểm đạt từ 50 điểm đến dưới 75 điểm.

– Các đơn vị hành chính cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã không đủ tiêu chuẩn phân loại I và II sẽ được phân loại III.

Việc phân loại các đơn vị hành chính nhằm mục đích rõ ràng và thuận tiện, một thuật ngữ trung lập và chuẩn mực để chỉ đơn vị hành chính cao nhất của một quốc gia là đơn vị hành chính cấp một hoặc cấp một. thứ nhất, dưới đó là đơn vị hành chính thứ hai hoặc thứ hai. Ta Việt Nam còn có cấp hành chính thứ ba.

Chuyên mục: Bạn cần biết

Nhớ để nguồn bài viết: Đơn vị hành chính là gì? Phân loại đơn vị hành chính tại Việt Nam? của website thcstienhoa.edu.vn

Viết một bình luận