Dân số tăng nhanh gây ra hậu quả gì? Giải pháp khắc phục?

Nêu hậu quả của việc gia tăng dân số nhanh? Giải pháp cho dân số tăng nhanh? Dân số và gia tăng dân số? Bùng nổ dân số là gì? Nguyên nhân dân số tăng nhanh là gì?

Dân số tăng nhanh dẫn đến bùng nổ dân số là vấn đề nghiêm trọng mà các quốc gia phải quan tâm giải quyết. Việc không kiểm soát được tốc độ gia tăng dân số trong khi diện tích trái đất không đổi sẽ gây ra nhiều hậu quả nặng nề về mọi mặt cho con người. Vậy hậu quả của việc gia tăng dân số quá nhanh là gì? hướng giải quyết của vấn đề này là gì? Hãy theo dõi bài viết dưới đây để có câu trả lời.

1. Dân số và gia tăng dân số?

Theo Khoản 1 Điều 3 Pháp lệnh Dân số 2003, dân số được định nghĩa là một nhóm người cùng sinh sống trong một nước, một vùng, một vùng địa lý kinh tế hoặc một đơn vị hành chính. GỖGia tăng dân số là sự gia tăng dân số tự nhiên.

Hiện nay, vấn đề dân số vẫn đang là chủ đề nóng được cả thế giới quan tâm. Từ những năm 1950, khi các nước thuộc địa châu Á, châu Phi và Mỹ Latinh giành được độc lập, dân số thế giới đã tăng lên rất nhanh, nhưng hiện nay khi mức sống được cải thiện và những tiến bộ của y học lại làm cho dân số thế giới tăng lên rất nhanh. Tỷ suất chết giảm nhanh trong khi tỷ suất sinh vẫn cao dẫn đến tốc độ gia tăng dân số cao.

Tỷ suất gia tăng dân số là tổng của tỷ suất gia tăng tự nhiên và tỷ suất gia tăng cơ học. (đơn vị phần trăm: %).

Theo đó, gia tăng dân số tự nhiên là hiệu số giữa tỷ suất sinh thô (tương quan giữa số trẻ em sinh ra trong năm với dân số trung bình cùng thời điểm) và tỷ suất chết thô (tương quan giữa số người chết trong năm so với đến dân số trung bình cùng thời điểm) và được coi là động lực phát triển dân số. Gia tăng cơ học là sự chênh lệch giữa số người xuất cư và nhập cư, nó có ý nghĩa quan trọng đối với từng vùng, từng quốc gia, trên phạm vi toàn thế giới mà không ảnh hưởng đến quy mô dân số. Tỷ suất gia tăng dân số là thước đo phản ánh trung thực và đầy đủ tình hình biến động dân số của một quốc gia hoặc một khu vực.

2. Bùng nổ dân số là gì?

Bùng nổ dân số là hiện tượng dân số tăng nhanh trong một khoảng thời gian rất ngắn. Bùng nổ dân số xảy ra khi tốc độ tăng dân số trung bình hàng năm của thế giới đạt 2,1%. Trung bình mỗi năm, dân số thế giới tăng thêm 80 triệu người và đến nay tổng dân số đã đạt 8 tỷ người (15/11/2022)

Bùng nổ dân số vì thế mang lại những tác động tiêu cực cho xã hội. Trên thế giới, bùng nổ dân số diễn ra mạnh nhất ở các quốc gia và châu lục nghèo nhất, kém đô thị hóa nhất là châu Á và châu Phi.

Nước ta từng có thời kỳ bùng nổ dân số, tuy nhiên với chính sách kế hoạch hóa gia đình, Việt Nam hiện đang bước vào thời kỳ dân số vàng, khi cứ một người phụ thuộc thì có hai người trong độ tuổi. nhân công.

Xem thêm bài viết hay:  Viết đoạn văn về lòng dũng cảm ngắn gọn chọn lọc siêu hay

Kết quả Tổng điều tra năm 2019 cho thấy, tỷ trọng dân số từ 15-64 tuổi chiếm 68,0% (giảm 1,1 điểm phần trăm so với năm 2009), tỷ trọng dân số dưới 15 tuổi và người từ 65 tuổi trở lên chiếm lần thứ hai. lần lượt là 24,3% và 7,7%.

Tuy nhiên, theo dự báo, khoảng năm 2040, Việt Nam sẽ kết thúc thời kỳ “cơ cấu dân số vàng”.

xem thêm: Điều tra dân số là gì? Vai trò của điều tra dân số đối với mỗi quốc gia

3. Dân số tăng nhanh dẫn đến những hậu quả gì?

3.1 Tạo áp lực phát triển kinh tế:

Dân số tăng nhanh ảnh hưởng đến quan hệ giữa tích lũy và tiêu dùng, cung cầu mất cân đối nên nền kinh tế khó phát triển. Tác động tiêu cực đến thị trường lao động.

Theo đó, sự bùng nổ dân số sẽ tạo áp lực lớn về việc làm, gây ra tình trạng thất nghiệp trầm trọng. Thông thường lực lượng lao động xã hội chiếm khoảng 45% tổng dân số, tuy nhiên do quy mô dân số lớn, tốc độ gia tăng dân số cao nên lực lượng lao động đông và tăng nhanh. Mặt khác, lao động nước ta tập trung chủ yếu trong nông nghiệp. Trong quá trình đô thị hóa, nhiều diện tích đất nông nghiệp bị thu hẹp, lao động nông nghiệp dư thừa dẫn đến thiếu việc làm, tỷ lệ thất nghiệp trong độ tuổi lao động ngày càng cao.

Đồng thời, khi lực lượng lao động thiếu việc làm cũng có thể gây ra những tác động tiêu cực đến môi trường. Ví dụ, diện tích rừng bị phá tăng lên do khai thác lâm sản bừa bãi như chặt phá rừng, săn bắt động vật quý hiếm vì mục đích thương mại. Điều này dẫn đến diện tích đất trống, đồi trọc ngày càng nhiều, làm cho môi trường bị suy thoái nghiêm trọng, lũ lụt, hạn hán thường xuyên xảy ra do rừng đầu nguồn bị chặt phá.

Bên cạnh đó, tình trạng thất nghiệp, tệ nạn xã hội xảy ra dẫn đến nghèo đói ở nhiều quốc gia. Trong khi chính phủ không có đủ tiền để chi cho phúc lợi xã hội, thì cuộc sống của người dân lại vô cùng khó khăn.

3.2 Tác động tiêu cực đến các vấn đề xã hội:

Dân số tăng nhanh dẫn đến tỷ lệ trẻ em còn khá lớn trong khi đất nước còn nghèo, chưa phát triển sẽ tạo áp lực nặng nề cho ngành y tế và giáo dục. Tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng còn cao, một số vùng miền núi chưa hoàn thành giáo dục tiểu học, trẻ em bỏ học, chưa đến trường còn nhiều.

Ngoài ra, nó còn tác động tiêu cực đến an ninh quốc phòng và các vấn đề xã hội khác. Dân số tăng đồng nghĩa với di cư do quá trình đô thị hóa đã để lại hệ quả tất yếu khó kiểm soát trên các lĩnh vực an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội. Bên cạnh đó, sự xâm nhập của các xu hướng văn hóa ngoại lai do quá trình hội nhập quốc tế đã khiến một bộ phận thanh niên và lực lượng lao động trẻ thiếu việc làm rơi vào tình trạng sa sút. Tất cả những yếu tố này làm cho xã hội trở nên phức tạp hơn.

Xem thêm bài viết hay:  Tổng hợp những bài hát về quê hương đất nước hay, sâu lắng

3.3 Tác động nghiêm trọng đến môi trường và tài nguyên:

Vấn đề dân số tăng nhanh là mối nguy hiểm đối với môi trường. Vì dân số và môi trường là hai yếu tố có mối quan hệ mật thiết với nhau. Gia tăng dân số đã gây áp lực lớn đối với tài nguyên và môi trường do khai thác quá mức để phục vụ nhu cầu của con người. Trong khi dân số không ngừng thay đổi, tài nguyên thiên nhiên đang dần trở nên cạn kiệt và lượng khí thải ra môi trường ngày càng tăng.

Dân số càng đông thì sức ép về lương thực, thực phẩm, năng lượng, môi trường, tài nguyên thiên nhiên càng lớn. Đặc biệt, về tài nguyên khoáng sản và thủy điện, với trình độ kỹ thuật hiện nay, nhân loại đang phải đối mặt với những khó khăn lớn, nguồn cung cấp năng lượng ngày càng căng thẳng, điện sản xuất không đủ cầu, chất thải công nghiệp ngày càng gây ô nhiễm, ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường tự nhiên .

xem thêm: Mật độ dân số là gì? Công thức và cách tính mật độ dân số?

Đồng thời, các nguồn thải tập trung vượt quá khả năng tự phân hủy của môi trường tự nhiên tại các đô thị, khu sản xuất nông nghiệp, công nghiệp. Sự gia tăng dân số đô thị dẫn đến hình thành các đô thị lớn – siêu đô thị, khiến môi trường khu vực này có nguy cơ bị suy thoái nghiêm trọng. Việc cung cấp nước sạch, nhà ở và cây xanh không theo kịp tốc độ tăng dân số. Ô nhiễm không khí và nước đang gia tăng từng ngày.

Bên cạnh đó, tệ nạn xã hội và vấn đề quản lý xã hội ở đô thị cũng trở nên nan giải. Có thể thấy, tốc độ gia tăng dân số nhanh đang gây áp lực nặng nề lên môi trường toàn cầu. Diện tích trái đất gần như không thay đổi trong khi dân số không ngừng tăng lên. Dân số tăng nhanh khiến môi trường không còn khả năng đáp ứng nhu cầu cơ bản của con người. Vì vậy, để giảm bớt những áp lực này, cần phải kiểm soát tốc độ gia tăng dân số.

4. Nguyên nhân dân số tăng nhanh:

Có nhiều nguyên nhân khiến dân số tăng nhanh, có thể kể đến một số nguyên nhân sau:

Đầu tiên, do chênh lệch lớn giữa tỷ suất sinh và tỷ suất tử. Vì về bản chất, gia tăng dân số được hiểu là có sự chênh lệch đáng kể giữa tỷ suất sinh và tỷ suất tử. Khi nhiều người được sinh ra hơn số người chết, dân số sẽ tăng lên. Hơn nữa, điều kiện sống của người dân được cải thiện, nhiều người sống lâu hơn, tỷ lệ sinh giữ nguyên, thậm chí tăng lên dẫn đến dân số tăng nhanh là điều tất yếu.

Thứ hai, do quan niệm sinh nhiều con ở một số nước. Theo văn hóa phương Đông, người phương Đông quan niệm rằng sinh nhiều con thì phúc lộc, con cháu đông đúc. Chính quan niệm này đã phần nào dẫn đến tình trạng dân số tăng nhanh, đặc biệt đây là quan niệm được truyền từ đời này sang đời khác, đã đi sâu vào tiềm thức của người phương Đông.

Xem thêm bài viết hay:  Tâm lý đàn ông sau ly hôn? Bắt đầu cuộc sống mới sau ly hôn?

Thứ ba, Chính sách dân số – kế hoạch hóa gia đình kém hiệu quả. Khi nhận thấy sự xuất hiện của hiện tượng thừa dân số, hầu hết các nước đều thực hiện chính sách DS-KHHGĐ nhằm giảm tỷ lệ sinh. Tuy nhiên, ở nhiều nơi, người dân chưa được tiếp cận và nhận thức đầy đủ về vấn đề này. Mặt khác, trong nhiều lĩnh vực, chính sách đã không được thực hiện đầy đủ.

5. Giải pháp cho dân số tăng nhanh?

Dân số tăng nhanh gây ra nhiều hệ lụy, vì vậy cần phải có giải pháp khắc phục tình trạng này. Trên thế giới cũng như ở nước ta có một số giải pháp có thể kể đến như:

5.1. Ban hành văn bản quy phạm pháp luật:

– Việt Nam quy định mỗi gia đình chỉ có 1-2 con.

– Trung Quốc ban hành quy định mỗi gia đình sinh 1 con từ năm 1979.

– Hiệu quả của biện pháp này nhanh chóng và tức thì. Theo tính toán, nếu không có quy định trên, Trung Quốc có thể đã có thêm 400 triệu người.

– Thế hệ trẻ ngày nay đã có sự thay đổi về quan niệm sinh con, chấp nhận sinh ít con để nuôi dạy tốt.

Tuy nhiên, việc ban hành các quy định hà khắc này lại gây ra tình trạng mất cân bằng giới tính:

Nhiều phụ nữ ở Trung Quốc đã phá thai khi biết mình mang thai bé gái.

– Tháng 1 năm 2005, tỷ lệ nam/nữ ở Trung Quốc là 119/100 (thế giới: 105/100).

– 40 triệu người Trung Quốc đối mặt với nguy cơ không có bạn đời trong tương lai.

– Khảo sát năm 2005, một số tỉnh ở Việt Nam, tỷ lệ trai/gái cũng lên tới 115/100 • Nhiều hệ lụy tai hại: xung đột, giết người, tệ nạn xã hội.

5.2. Tuyên truyền các biện pháp tránh thai:

– Nhiều biện pháp tránh thai đã được áp dụng tại Việt Nam từ những năm 1980.

– Tại Mỹ, quy định cho phép người trên 18 tuổi mua thuốc tránh thai khẩn cấp năm 2007 khiến doanh số loại thuốc này tăng gấp đôi.

Các biện pháp tránh thai giúp giảm tỷ lệ sinh con ngoài ý muốn, đây là một phần quan trọng trong nỗ lực giảm dân số của các chính phủ trong những năm gần đây.

Tuy nhiên, Mọi biện pháp tránh thai đều có khả năng thất bại, một số biện pháp “cực đoan” như triệt sản khiến người thực hiện bị vô sinh…

5.3. Giải pháp lâu dài cho dân số tăng nhanh:

– Công tác giáo dục, tuyên truyền làm thay đổi nhận thức của người dân về vấn đề này có vai trò và ý nghĩa lâu dài nhất. Giáo dục dân số phải được thực hiện rộng rãi, hướng tới nhiều đối tượng và ưu tiên giáo dục ngay từ nhỏ.

– Tổ chức phát bao cao su miễn phí cho thanh niên, gái mại dâm tại các địa bàn nhạy cảm, vừa hạn chế gia tăng dân số nhanh, vừa giảm lây nhiễm các bệnh xã hội.

– Thực hiện tốt chính sách dân số kế hoạch hóa gia đình.

Chuyên mục: Bạn cần biết

Nhớ để nguồn bài viết: Dân số tăng nhanh gây ra hậu quả gì? Giải pháp khắc phục? của website thcstienhoa.edu.vn

Viết một bình luận