Chuẩn mực đạo đức là gì? Các hình thức biểu hiện của chuẩn mực đạo đức?

Chuẩn mực đạo đức là gì? Những biểu hiện của chuẩn mực đạo đức? Chuẩn mực xã hội là tổng hợp những quy tắc, yêu cầu, đòi hỏi của xã hội đối với mỗi cá nhân hoặc nhóm xã hội.

Chuẩn mực đạo đức là tập hợp những quy tắc và yêu cầu đối với hành vi xã hội của con người, chúng xác lập những quan điểm và quan niệm chung về công bằng và bất công, thiện và ác, lương. trí, danh và các phạm trù khác của đời sống đạo đức, tinh thần của xã hội. Đạo đức xã hội không chỉ phụ thuộc vào cơ sở kinh tế ở từng thời kỳ, trong từng giai đoạn nhất định mà còn phụ thuộc vào quan niệm, ý chí của giai cấp thống trị. Trong khuôn khổ bài viết này, đội ngũ luật sư và chuyên gia của Công ty Luật Dương Gia sẽ đi sâu trình bày, giới thiệu khái niệm và hình thức biểu hiện của chuẩn mực đạo đức.

1. Chuẩn mực đạo đức là gì?

Chuẩn mực đạo đức là tổng hợp những quy tắc, những yêu cầu, đòi hỏi của xã hội đối với mỗi cá nhân, mỗi nhóm xã hội, chúng quyết định tính chính xác ít nhiều về tính chất, mức độ, phạm vi, giới hạn. điều gì được làm, điều gì được phép, điều gì không được phép và điều gì phải làm trong hành vi xã hội của mỗi người, nhằm bảo đảm sự ổn định, giữ gìn trật tự, kỷ cương của xã hội. Trong đời sống xã hội hàng ngày, con người (cá nhân và nhóm xã hội) thường xuyên thực hiện những hành vi xã hội nhất định nhằm đạt được hoặc thỏa mãn những nhu cầu và lợi ích nhất định.

Hành vi của họ thường có định hướng và tuân theo những chuẩn mực, yêu cầu xã hội nhất định. Người ta mong họ hành động thế này chứ không phải thế kia: Cung kính từ trên xuống, ăn mặc chỉnh tề, lịch sự, cầu nguyện thánh Allah, tôn trọng pháp luật, không phạm tội… Vì vậy, trong xã hội cần có những biện pháp để điều chỉnh hành vi của con người.

Chính con người đã thiết lập và tạo ra hệ thống các quy tắc, yêu cầu và đòi hỏi của xã hội đối với hành vi của mỗi cá nhân hoặc nhóm xã hội. Từ đó, trong xã hội nảy sinh hệ thống các chuẩn mực đạo đức, chuẩn mực xã hội. Họ tham gia và phát huy tác dụng của mình trong hầu hết các lĩnh vực của đời sống.

Chuẩn mực đạo đức tuy là bất thành văn nhưng đều là phương tiện định hướng, điều chỉnh hành vi của cá nhân, tập thể xã hội trong những điều kiện xã hội nhất định, đồng thời là phương tiện kiểm soát xã hội đối với cá nhân. hành vi của họ. Nhờ có các chuẩn mực đạo đức mà các cá nhân luôn phải cân nhắc, suy nghĩ, thử nghiệm trước khi thực hiện một hành vi xã hội nào đó: Hành vi đó đúng hay sai? Phù hợp hay không phù hợp với chuẩn mực đạo đức xã hội? Nếu thực hiện, xã hội sẽ chỉ trích, lên án hay trừng phạt? Qua đó, chuẩn mực đạo đức góp phần phòng ngừa, ngăn chặn những việc làm sai trái, trái pháp luật và tội phạm.

Xem thêm bài viết hay:  Trung bình cộng là gì? Cách tính trung bình cộng chuẩn

Điều đó có nghĩa là, tuỳ thuộc vào đặc điểm, tính chất của nhu cầu, lợi ích vật chất hay tinh thần của đối tượng (nhóm đối tượng) xã hội nào, ở không gian xã hội nào và vào thời gian nào. lịch sự ở điểm nào, giai đoạn nào, chuẩn mực đạo đức nào thường hướng tới sự phù hợp với thực tế xã hội hoặc với lợi ích của đối tượng này hay đối tượng khác, giai cấp này hay giai cấp khác. Chuẩn mực đạo đức không phải là bất biến mà thường ở trạng thái động. Chúng không ngừng vận động, biến đổi và phát triển cùng với sự phát triển của lịch sử xã hội loài người.

Trong cuộc vận động đó, có những quy tắc, chuẩn mực đạo đức dần lạc hậu, lỗi thời, không còn phù hợp với thực tế xã hội ở một giai đoạn lịch sử nhất định. Khi đó chúng sẽ bị đào thải hoặc thay thế bằng những chuẩn mực đạo đức mới phù hợp hơn, tiến bộ hơn tùy theo từng giai đoạn lịch sử nhất định. Chẳng hạn, đối với những phong tục, tập quán lạc hậu, lạc hậu, đã trở thành hủ tục, mang màu sắc mê tín dị đoan thì cần vận động, tuyên truyền để loại bỏ chúng ra khỏi đời sống cộng đồng. xây dựng nếp sống văn minh, tiến bộ.

2. Những biểu hiện của chuẩn mực đạo đức:

Thông thường, quy phạm xã hội được thể hiện dưới hai hình thức: quy phạm xã hội thành văn và quy phạm xã hội bất thành văn.

Chuẩn mực xã hội thành văn là những quy phạm xã hội mà các quy tắc, chuẩn mực của nó được phản ánh, phân loại và ghi nhận một cách tương đối cụ thể bằng văn bản. Chuẩn mực xã hội thành văn biểu hiện dưới ba hình thức cụ thể: chuẩn mực pháp luật, chuẩn mực chính trị và chuẩn mực tôn giáo.

Chuẩn mực xã hội bất thành văn là những chuẩn mực xã hội không được thể hiện dưới dạng văn bản. Chúng tồn tại và phát huy vai trò, tác dụng chủ yếu bằng con đường giáo dục truyền miệng và được củng cố, lưu truyền từ đời này sang đời khác. Chuẩn mực xã hội bất thành văn được thể hiện dưới ba hình thức cụ thể: chuẩn mực đạo đức, chuẩn mực phong tục tập quán và chuẩn mực thẩm mỹ.

xem thêm: Mối quan hệ giữa chuẩn mực pháp luật và chuẩn mực đạo đức

Trên thực tế, không phải bao giờ các chuẩn mực xã hội cũng được tôn trọng và tuân thủ mà thường là hành vi của các cá nhân, nhóm xã hội vi phạm, phá vỡ hiệu lực, sự ổn định và tác động của các nhóm xã hội. các loại chuẩn mực xã hội. đó là hành vi lệch chuẩn mực xã hội. Với quan niệm chuẩn mực đạo đức là tổng hợp những quy tắc, yêu cầu, đòi hỏi của xã hội đối với mỗi cá nhân hay nhóm xã hội, có tính chất quyết định ít nhiều chính xác về tính chất, mức độ, phạm vi. Giới hạn của những điều được làm, những điều được phép, những điều không được phép và những điều phải làm trong hành vi xã hội của mỗi người, nhằm đảm bảo sự ổn định, duy trì trật tự kỷ cương của xã hội cùng với Hiện diện là một loại quy phạm xã hội, chuẩn mực đạo đức tồn tại và phát triển dưới các hình thức sau:

Xem thêm bài viết hay:  Hình chữ nhật là gì? Tính chất, dấu hiệu nhận biết hình chữ nhật?

2.1. Giá trị đạo đức:

Các giá trị đạo đức rất phong phú và đa dạng, thường được thể hiện trong giao tiếp, ứng xử giữa người với người, trong sinh hoạt văn hóa – văn nghệ dân gian, lễ hội truyền thống, nghi lễ tín ngưỡng… hoặc trong sản xuất, đời sống… Các giá trị đạo đức được coi là là phương tiện xã hội hóa các cá nhân, trao truyền những kinh nghiệm quý báu về văn hóa, lối sống và sản xuất từ ​​thế hệ này sang thế hệ khác. khác, góp phần tăng cường đoàn kết trong cộng đồng xã hội. Khi nghiên cứu các giá trị đạo đức trong xã hội, đòi hỏi mỗi chúng ta phải nhận thức sâu sắc về các giá trị đạo đức xét trên nhiều phương diện.

Nó củng cố các hành vi, thể hiện các mối quan hệ và quan hệ xã hội điển hình, hành vi điển hình của đa số đại diện của một tầng lớp hoặc nhóm xã hội nhất định, được họ tán thành và thực hành. hiện tại. Ở nước ta hiện nay, trong điều kiện nền kinh tế thị trường cùng với quá trình dân chủ hóa mọi mặt của đời sống xã hội, bên cạnh những thành tựu đã đạt được, vẫn còn nhiều vấn đề đang đặt ra, đó là: Vấn đề nhận thức, hiểu và thực hiện các nguyên tắc, quy định của các giá trị đạo đức nói riêng và chuẩn mực xã hội nói chung.

Sự gia tăng các vụ vi phạm pháp luật, tình hình tội phạm diễn biến phức tạp, sự lãng quên các giá trị truyền thống, sự thờ ơ trong giao tiếp xã hội là những vấn đề được dư luận quan tâm. Trong điều kiện đó, việc nghiên cứu, củng cố và phát huy vai trò, hiệu quả của các giá trị đạo đức càng quan trọng và cần thiết.

2.2. Bài học đạo đức:

Những bài học về luân lý, đạo lý mang giá trị truyền thống, tính nhân văn sâu sắc đã trở thành thuần phong mỹ tục, quy tắc ứng xử của cộng đồng cần được củng cố, giữ gìn và phát huy. Đời sống xã hội. Bài học đạo đức là một hệ thống các quy tắc và yêu cầu thẩm mỹ đối với hành vi xã hội của con người, tuân theo các quan điểm và quan niệm được chấp nhận rộng rãi trong xã hội về những gì được xã hội chấp nhận. cái đẹp, cái xấu, cái bi, cái hài, cái anh hùng, cái tuyệt vời… trong các quan hệ thẩm mỹ, trong hoạt động sáng tạo văn hóa – nghệ thuật, trong lối sống, sinh hoạt… của con người. Nó được hình thành từ nhu cầu của hệ thống các quan hệ xã hội trong xã hội.

Xem thêm bài viết hay:  Trình bày đặc điểm dân cư xã hội Đông Nam Á – Địa lý lớp 8

Chúng được tạo ra bởi các thành viên của xã hội, của các nhóm xã hội, của các giai cấp, nhằm củng cố, bảo vệ hoặc phục vụ các nhu cầu và lợi ích của họ. Vì vậy, sự xuất hiện, tồn tại và phát huy vai trò, tác dụng của các bài học đạo đức trong đời sống xã hội hàng ngày được coi là yếu tốt khách quan và xã hội. Bên cạnh đó, những bài học về đạo đức cũng mang tính lợi ích và bắt buộc, nghĩa là mọi thành viên trong cộng đồng xã hội dù muốn hay không đều phải tuân theo những nguyên tắc, quy định của chuẩn mực. chuẩn mực đạo đức và xã hội.

2.3. Đối xử tương hỗ:

Tùy thuộc vào bản chất của từng loại quan hệ giữa mọi người, sự đối xử có đi có lại quy định cho các thành viên của nó những gì phải làm, những gì được phép, những gì có thể và những gì bị cấm trong các hành động. hành vi xã hội của họ. Qua đó, thuyết nhị nguyên tương hỗ thực hiện chức năng thống nhất, tập trung hỗ trợ các quá trình xã hội như hệ thống tương tác xã hội giữa cá nhân và nhóm xã hội. Sự đối xử qua lại là một yếu tố không thể thiếu trong quản lý các mặt, các lĩnh vực của đời sống xã hội.

Việc chấp hành và thực hiện các quy tắc, yêu cầu đối xử qua lại trong ứng xử xã hội của mỗi người được coi là trách nhiệm, bổn phận và nghĩa vụ của người đó. Nếu anh ta đi chệch khỏi quỹ đạo chung đó thì hành vi của anh ta sẽ là bất thường, lệch lạc, tội phạm… Khi đó, anh ta phải bị xã hội lên án, phê phán hoặc có biện pháp xử lý. trừng phạt.

xem thêm: Phân tích ví dụ, nguyên nhân dẫn đến hành vi lệch chuẩn mực xã hội

Chuyên mục: Bạn cần biết

Nhớ để nguồn bài viết: Chuẩn mực đạo đức là gì? Các hình thức biểu hiện của chuẩn mực đạo đức? của website thcstienhoa.edu.vn

Viết một bình luận