Cạnh tranh là gì? Vai trò, mục đích và phân loại cạnh tranh?

Cạnh tranh là gì? Vai trò, mục đích và phân loại cạnh tranh? Vai trò của cạnh tranh: Đối với doanh nghiệp, đối với nền kinh tế và đối với người tiêu dùng. Mục đích cạnh tranh.

Cạnh tranh là một trong những quy luật của kinh tế thị trường, nó chịu sự chi phối nặng nề của quan hệ sản xuất giữ vị trí thống trị trong xã hội, nó có mối quan hệ hữu cơ với các quy luật kinh tế khác như giá trị, quy luật lưu thông tiền tệ, quy luật cung cầu… Bài viết dưới đây sẽ nêu khái niệm cạnh tranh là gì và các cách phân loại cạnh tranh.

1. Cạnh tranh là gì?

Khái niệm cạnh tranh ra đời khi nền kinh tế thị trường xuất hiện. Trong lịch sử phát triển của nền kinh tế thế giới, đã có nhiều quan điểm khác nhau về cạnh tranh.

Các nhà kinh tế học cổ điển cho rằng cạnh tranh là một quá trình bao gồm các hành vi phản ứng. Quá trình này tạo ra trong mỗi thành viên của thị trường một khoảng không gian nhất định để hoạt động và trao cho mỗi thành viên một phần công bằng trong khả năng của chính họ.

Cạnh tranh theo nghĩa kinh tế là quá trình đấu tranh không ngừng giữa các chủ thể kinh tế trên thị trường nhằm thực hiện lợi ích và mục tiêu kinh tế của mình. Động lực nội tại của cạnh tranh là lợi ích kinh tế tự lực kinh tế, thể hiện cụ thể trong quá trình cạnh tranh là giữ hoặc mở rộng mức độ chiếm lĩnh thị trường, tăng tiêu thụ, nâng cao lợi nhuận. Áp lực cạnh tranh bên ngoài là sự cạnh tranh khốc liệt giữa các đối thủ, kẻ thua cuộc sẽ bị đào thải.

British Business Dictionary (xuất bản năm 1992): Cạnh tranh được coi là sự ganh đua, ganh đua giữa các thương nhân trên thị trường để tranh giành cùng một loại nguồn lực sản xuất hoặc cùng một loại khách hàng cho cùng một loại hình sản xuất. bên mình.

Theo Từ điển bách khoa toàn thư Việt Nam: Cạnh tranh là hoạt động cạnh tranh giữa những người sản xuất hàng hoá, giữa những người kinh doanh với nhau trong nền kinh tế thị trường, chịu sự chi phối của quan hệ cung cầu. , nhằm giành các điều kiện sản xuất, tiêu thụ và thị trường thuận lợi nhất.

Cạnh tranh buộc các nhà sản xuất, kinh doanh phải cải tiến kỹ thuật, tổ chức để tăng năng suất lao động, nâng cao chất lượng sản phẩm, thay đổi mẫu mã, bao bì cho phù hợp với thị hiếu của khách hàng; giữ chữ tín; nâng cao hoạt động thương mại, dịch vụ, tiết giảm chi phí, ổn định hoặc giảm giá bán, tăng lợi nhuận.

Theo C.Mác, khi nghiên cứu sự hình thành lợi nhuận bình quân và sự chuyển hoá giá trị hàng hoá thành giá trị thị trường và giá cả sản xuất, ông cũng đề cập đến cạnh tranh gắn liền với quan hệ cung cầu hàng hoá. Karl Marx chia cạnh tranh thành cạnh tranh nội ngành và cạnh tranh liên ngành; Cạnh tranh giữa những người bán khi cung lớn hơn cầu và cạnh tranh giữa những người mua khi cầu lớn hơn cung.

Ở Việt Nam, nói đến “cạnh tranh là gì”, một số nhà khoa học cho rằng cạnh tranh là vấn đề giành lợi thế về giá cả hàng hóa, dịch vụ (mua và bán). Cạnh tranh trên thị trường của các chủ thể kinh tế là giành lợi thế để hạ giá các yếu tố “đầu vào” trong chu kỳ sản xuất – kinh doanh và nâng giá “đầu ra” nhằm thu được mức lợi nhuận cao hơn. Lợi nhuận cao nhất với chi phí hợp lý nhất.

Xem thêm bài viết hay:  Nóng lên toàn cầu là gì? Tác hại, nguyên nhân và giải pháp?

Như vậy, trên phạm vi toàn xã hội, cạnh tranh là phương thức phân bổ nguồn lực tối ưu và do đó nó trở thành động lực bên trong của sự phát triển kinh tế. Mặt khác, đồng thời với việc tối đa hóa lợi nhuận của các chủ thể kinh doanh, cạnh tranh cũng là yếu tố thúc đẩy quá trình tích tụ và tập trung vốn không đồng đều trong doanh nghiệp. Cạnh tranh cũng là môi trường phát triển mạnh mẽ để các chủ thể kinh doanh thích ứng với điều kiện thị trường, đào thải những doanh nghiệp kém khả năng thích ứng, dẫn đến quá trình tập trung hóa trong từng ngành, từng vùng, từng quốc gia…

xem thêm: Mẫu đơn đề nghị chào hàng cạnh tranh

Như vậy, qua các khái niệm nêu trên, chúng ta có thể hiểu đầy đủ: Cạnh tranh là một quá trình kinh tế, trong đó các chủ thể kinh tế cạnh tranh với nhau để chiếm lĩnh thị trường, giành giật khách hàng và các điều kiện khác. thuận lợi trong hoạt động sản xuất kinh doanh của mình. Thực chất của cạnh tranh là sự tranh giành lợi ích kinh tế giữa các chủ thể khi tham gia thị trường.

Tranh đua trong tiếng anh được hiểu là Tranh đua.

Cạnh tranh kinh tế là sự cạnh tranh giữa các chủ thể kinh tế để giành những vị trí tạo ra lợi thế tương đối trong sản xuất, tiêu dùng hoặc tiêu dùng hàng hóa, dịch vụ hoặc các lợi ích kinh tế, thương mại. khác để đạt được lợi ích cao nhất cho mình.

Cạnh tranh có thể xảy ra giữa nhà sản xuất và nhà phân phối, hoặc có thể xảy ra giữa nhà sản xuất và người tiêu dùng khi nhà sản xuất muốn bán hàng hóa và dịch vụ với giá cao và người tiêu dùng muốn mua chúng. ở một mức giá thấp. Cạnh tranh của một doanh nghiệp là chiến lược của một doanh nghiệp với các đối thủ cùng ngành…

Có nhiều biện pháp cạnh tranh: giá (giảm giá) hoặc phi giá (khuyến mại, quảng cáo).

2. Vai trò của cạnh tranh:

Có thể nói, cạnh tranh là yếu tố cần thiết để tạo động lực phát triển và trưởng thành cho các chủ thể trong các lĩnh vực khác nhau.

Mặt tích cực của cạnh tranh

Trong lĩnh vực kinh tế, cạnh tranh là một yếu tố không thể thiếu, có vai trò quan trọng đối với nền sản xuất hàng hóa và các nền sản xuất kinh doanh khác.

xem thêm: Mẫu hồ sơ đề xuất chào hàng cạnh tranh mới nhất năm 2022

  • Cạnh tranh không chỉ là động lực phát triển kinh tế mà còn là nhân tố điều tiết hệ thống thị trường, làm lành mạnh hóa các mối quan hệ xã hội.
  • Chính yếu tố cạnh tranh đã thúc đẩy các doanh nhân không ngừng sáng tạo, đổi mới trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Ngoài ra, cần sử dụng hiệu quả các nguồn lực, ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất để nâng cao năng suất lao động.
  • Ở cấp độ vi mô, cạnh tranh buộc các nhà sản xuất phải tìm cách làm cho sản phẩm có chất lượng tốt hơn để đáp ứng thị hiếu của người tiêu dùng.
  • Ngoài ra, đối với người tiêu dùng, khi có sự cạnh tranh, họ sẽ dễ dàng so sánh các sản phẩm để tìm ra sản phẩm có chất lượng tốt hơn, mẫu mã đa dạng, phong phú hơn, đáp ứng yêu cầu của người tiêu dùng. người tiêu dùng trong xã hội.
Xem thêm bài viết hay:  Đảng bộ cơ sở là gì? Nhiệm vụ, vai trò của tổ chức cơ sở Đảng?

Mặt tiêu cực của cạnh tranh

Cạnh tranh là yếu tố quan trọng trong sản xuất, phát triển và kinh doanh. Tuy nhiên, thế nào là cạnh tranh lành mạnh? Đó là mấu chốt của vấn đề. Nhiều người không áp dụng cạnh tranh công bằng, dẫn đến hàng loạt vấn đề tiêu cực như:

  • Cạnh tranh làm thay đổi cơ cấu xã hội về sở hữu tài sản, từ đó, gây ra tình trạng lạm quyền, độc quyền, hình thành khoảng cách giàu nghèo ngày càng lớn.
  • Do không hiểu bản chất của cạnh tranh bình đẳng trong kinh doanh, nhiều người đã dùng những thủ đoạn thâm độc để trục lợi bất chính.

Trong nền kinh tế thị trường, cạnh tranh có vai trò vô cùng quan trọng, nó được coi là động lực của sự phát triển không chỉ của mỗi cá nhân, mỗi doanh nghiệp mà còn của cả nền kinh tế nói chung.

Đối với Doanh nghiệp:

Đối với mỗi doanh nghiệp sản xuất kinh doanh trong nền kinh tế thị trường, cạnh tranh có những vai trò sau:

  • Được coi là “bình phong” để lựa chọn và loại bỏ các doanh nghiệp. Vì vậy, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp có vai trò vô cùng quan trọng.
  • Quyết định sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. Cạnh tranh tạo ra động lực phát triển của doanh nghiệp, thúc đẩy doanh nghiệp tìm mọi biện pháp nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh.
  • Nó đòi hỏi doanh nghiệp phải phát triển hoạt động marketing, bắt đầu từ việc nghiên cứu thị trường để xác định nhu cầu của thị trường rồi đưa ra các quyết định kinh doanh để đáp ứng các nhu cầu đó.
  • Buộc các doanh nghiệp phải đưa ra những sản phẩm có chất lượng cao hơn để đáp ứng nhu cầu ngày càng thay đổi của người tiêu dùng.

Đối với người tiêu dùng

Hàng hoá sẽ có chất lượng ngày càng tốt hơn, mẫu mã ngày càng đẹp, phong phú và đa dạng hơn đáp ứng yêu cầu của người tiêu dùng trong xã hội. Vì vậy, đối với người tiêu dùng, cạnh tranh có các vai trò sau:

  • Người tiêu dùng có thể thoải mái và dễ dàng lựa chọn sản phẩm phù hợp với túi tiền và sở thích của mình.
  • Lợi ích mà họ thu được từ hàng hóa ngày càng được nâng cao, thỏa mãn tốt hơn nhu cầu của họ nhờ các dịch vụ bổ sung được quan tâm hơn. Đó là những lợi ích mà người tiêu dùng có được từ việc nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Đối với nền kinh tế

Được coi là “linh hồn” của nền kinh tế, vai trò của cạnh tranh trong nền kinh tế quốc dân thể hiện ở các mặt sau:

  • Là động lực thúc đẩy sự phát triển của các thành phần kinh tế trong nền kinh tế thị trường, góp phần xóa bỏ độc quyền, bất hợp lý và bất bình đẳng trong kinh doanh.
  • Bảo đảm cạnh tranh thúc đẩy khoa học và công nghệ phát triển, phân công lao động xã hội ngày càng sâu sắc.
  • Đẩy mạnh đa dạng hóa sản phẩm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của xã hội, kích thích nhu cầu phát triển, làm nảy sinh nhu cầu mới, góp phần nâng cao chất lượng đời sống xã hội và phát triển kinh tế. .
  • Làm vững mạnh nền kinh tế đất nước, tạo cơ hội cho doanh nghiệp vươn ra thị trường nước ngoài.
  • Giúp nền kinh tế có cái nhìn đúng đắn hơn về kinh tế thị trường, rút ​​ra những bài học thực tiễn để bổ sung vào lý luận kinh tế thị trường của nước ta.
Xem thêm bài viết hay:  GAP là gì? Giao dịch chứng khoán với GAP (khoảng trống giá)?

Phát huy những yếu tố tích cực và hạn chế những mặt tiêu cực trong cạnh tranh không chỉ là nhiệm vụ của nhà nước, doanh nghiệp mà còn là nhiệm vụ chung của mọi cá nhân.

3. Mục đích thi đấu:

– Cạnh tranh để kiếm thêm lợi nhuận từ các cá nhân, tổ chức khác.

– Có chỗ đứng trên thị trường, nguồn nguyên liệu dồi dào, thu hút nhiều khách hàng….sẽ có nhiều lợi thế và thuận lợi để phát triển và đạt doanh thu cao.

– Cạnh tranh giúp giành được nhiều lợi thế, tránh được những rủi ro, thua lỗ trong quá trình kinh doanh.

Cạnh tranh là động lực để các cá nhân, tổ chức phấn đấu, thay đổi và phát triển về mọi mặt

Tính tất yếu của cạnh tranh là động lực để phát triển kinh tế thị trường. Cạnh tranh sẽ tạo ra áp lực và kích thích sự tìm tòi, sáng tạo và phát triển về mọi mặt.

Hiện nay, thị trường ngày càng cạnh tranh đã được các quốc gia trên thế giới công nhận và coi trọng, mục đích là phát triển kinh tế, các mối quan hệ xã hội và sự hiểu biết của toàn xã hội.

Cạnh tranh là con đường tồn tại và duy trì của doanh nghiệp.

Ví dụ về cạnh tranh như sau:

+ Tranh giành cửa hàng trên một dãy phố, các cửa hàng bên thường chọn và trưng bày sản phẩm đẹp, giá hợp lý, nhân viên tư vấn tốt…

+ Cạnh tranh trong lĩnh vực ngân hàng: Hiện nay tại Việt Nam có rất nhiều ngân hàng ra đời như Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Ngân hàng Việt Nam Thịnh Vượng, Ngân hàng TMCP Công thương,… Các ngân hàng sẽ có các hình thức chuyển tiền, cho vay khác nhau và tiết kiệm để thu hút khách hàng.

Kết luận: Trong nền kinh tế thị trường, nếu quan hệ cung cầu là cái cốt lõi của vật chất, giá cả là bộ mặt thì cạnh tranh chính là linh hồn của thị trường. Nhờ cạnh tranh, với sự thay đổi không ngừng của nhu cầu và với bản chất tham lam của con người, kinh tế thị trường đã mang lại những bước phát triển nhảy vọt mà loài người chưa từng có ở các hình thức hoạt động kinh tế khác. kinh tế trước. Khát vọng lợi nhuận không ngừng của doanh nhân sẽ nhanh chóng trở thành động lực thúc đẩy họ đổi mới không mệt mỏi, lấy cạnh tranh làm động lực phát triển.

Chuyên mục: Bạn cần biết

Nhớ để nguồn bài viết: Cạnh tranh là gì? Vai trò, mục đích và phân loại cạnh tranh? của website thcstienhoa.edu.vn

Viết một bình luận