Các loại trái cây kiêng kị bày lên trong mâm ngũ quả ngày Tết

Mâm ngũ quả ngày Tết là một trong những nét đẹp trong văn hóa của người Việt và có ý nghĩa vô cùng quan trọng. Ngoài vấn đề bày mâm ngũ quả thế nào cho đẹp, chúng ta còn phải quan tâm đến những loại quả kiêng kỵ trong mâm ngũ quả để không ảnh hưởng đến hạnh phúc của năm mới.

1. Các loại trái cây cấm trong mâm ngũ quả mỗi miền:

1.1. Những loại trái cấm trong mâm ngũ quả miền Bắc:

Quả sầu riêng

Theo tìm hiểu của nhiều gia đình miền Bắc, sầu riêng là loại quả có đầu nhọn, mùi hắc nên không thích hợp bày trên mâm ngũ quả hay làm quà biếu Tết. Bàn thờ là nơi linh thiêng nên nhiều người thường chọn những loại hoa quả có mùi thơm nhẹ. Ngoài ra, sầu riêng là loại trái cây đặc trưng của miền Nam nên từ xa xưa sầu riêng đã không xuất hiện trên mâm ngũ quả của nhiều gia đình miền Bắc.

Ở miền Nam, nhiều gia đình cũng không thờ sầu riêng với cái tên khá sầu đâu.

1.2. Miền Trung kiêng ăn trái cây gì?

Đu đủ

Không lạ sao bởi nhiều gia đình miền Nam quan niệm rằng mâm ngũ quả thường có bưởi, xoài, dừa, đu đủ và chuối. Tuy nhiên, ở miền Trung, nhiều gia đình kiêng cúng đu đủ. Điều này là do từ “đu đủ” được phát âm với trọng âm trung tâm nghe như “thù đủ”, dễ liên tưởng đến xung đột, bất đồng. Vì vậy, người miền Trung hạn chế bày đu đủ trên mâm ngũ quả.

1.3. Những loại trái cây kiêng kỵ trên mâm ngũ quả miền Nam:

Quả táo

Táo miền Nam gọi là bom nên không được xuất hiện trong mâm ngũ quả cũng là điều dễ hiểu.

Trái thạch lựu

Lựu tuy có hình thức đẹp, thịt đỏ như ngọc nhưng lại là một trong những loại trái cây kiêng kỵ của người Nam Bộ, bởi tên này nằm trong từ “lựu đạn”.

Ở miền Nam, nhiều người nghĩ rằng lê có nghĩa là “quả lê” và dậm chân tại chỗ. Chính vì cái tên “hên xui” này mà lê không bao giờ xuất hiện trên mâm ngũ quả ở đây.

Quả cam

Cam tuy đẹp nhưng không có trong mâm cúng trái cây của người Nam Bộ, như tục ngữ có câu “làm cam chịu khổ”. Vì vậy, tên của loại quả này có nghĩa là không suôn sẻ, không may mắn trong công việc.

Xem thêm bài viết hay:  Giải thích câu tục ngữ: Thương người như thể thương thân

2. Thế nào là mâm ngũ quả?

Mâm ngũ quả là mâm có khoảng năm loại trái cây khác nhau thường thấy trong ngày Tết của người Việt, thường được đặt trên bàn thờ gia tiên hoặc bàn tiếp khách. Các loại trái cây được trưng bày thể hiện mong muốn của gia chủ qua tên gọi, màu sắc và cách sắp xếp. Mâm ngũ quả hiện nay đã có nhiều thay đổi, mang ý nghĩa trang trí nhiều hơn là ý nghĩa tâm linh cho căn phòng ngày xuân.

3. Nguồn gốc mâm ngũ quả:

Kinh Vu Lan do Đức Phật dạy cho Mục Kiền Liên về việc cứu mẹ thoát khỏi ngạ quỷ có nhắc đến việc làm mâm ngũ quả theo hình thức “quả ngũ sắc”. Theo cách hiểu của nhà Phật, trái ngũ sắc tượng trưng cho ngũ căn: tín, tấn, niệm, định, tuệ. Dấu tích của lễ Vu-lan có nguồn gốc từ rất sớm ở Ấn Độ được đề cập trong kinh Mahabharata (thế kỷ 5 trước Công nguyên – thế kỷ 5 sau Công nguyên). Ở Trung Quốc, tương truyền Hoàng đế Lương Vũ Đế là người đầu tiên tổ chức lễ Vu Lan Bút vào năm 538 tại chùa Đông Thái. Kể từ đó nó đã phát triển thành một phong tục. Hoàng đế và nhiều thế hệ người dân đã tổ chức lễ hội này để báo đáp lòng tốt của giám mục mẹ và tổ tiên. Thời Đường, lễ Vu lan rất được các vua coi trọng, các triều đại sau này vẫn tiếp tục và tồn tại dưới những hình thức khác nhau ở các nước theo Phật giáo Đại thừa.

4. Ý nghĩa mâm ngũ quả:

4.1. Ngủ:

Ngũ (nghĩa là 5) của Nho giáo là biểu tượng chung của cuộc sống, giống như “ngũ phúc”. Mâm ngũ quả trên mâm thờ tượng trưng cho sự hội tụ đầy đủ của các loại trái cây dùng để cúng trời đất. Ngoài ra, cư dân vùng nông nghiệp coi trọng ngũ cốc hơn ngũ cốc. Trong sách Chiêm Thư, người ta thường xem mâm ngũ quả để dự đoán năm sau mất mùa hay bội thu. Theo thời gian, tín ngưỡng này trở nên phổ biến, cuối cùng trở thành phong tục tập quán và “ngũ quả” có thể tượng trưng cho mong ước của người nông dân về một vụ mùa bội thu. Theo quan niệm của người xưa chọn 5 loại quả có ngũ hành tương sinh với bản mệnh của một người. Chọn số lẻ tượng trưng cho sự sinh sôi, nảy nở.

Xem thêm bài viết hay:  Thu hồi đất là gì? Thẩm quyền quyết định thu hồi đất mới nhất?

4.2. Trái cây:

Quả thể hiện sự trù phú qua cấu trúc của nó: bên trong là những hạt tượng trưng cho các vì sao, bao quanh quả là vũ trụ, tức là sự sinh sôi nảy nở vĩnh cửu và sự tái sinh vô tận. Mỗi loại trái cây đều có ý nghĩa riêng qua hình dáng/hoa văn/mùi vị, màu sắc và cách đọc tên.

4.3. Màu:

Màu sắc của mâm thường theo ngũ hành. Các loại trái cây được sử dụng thường có màu sắc theo quan niệm phúc: đỏ (hạnh phúc), vàng (sung túc),…

4.4. Hình dạng, kết cấu, hương vị:

Hình dạng/kết cấu tổng thể cho thấy hạnh phúc. Chẳng hạn, quả lựu nhiều hạt tượng trưng cho đàn con đông đúc, bưởi, dưa hấu căng tròn, mát lành hứa hẹn sự ngọt ngào, hạnh phúc trong cuộc sống. Vị của quả thường ngọt, thơm, không đắng hay cay.

4.5. Cách phát âm tên:

Cách phát âm của tên gần với âm: ví dụ: “coconut” hoặc “coconut” gần với âm “medium”; “đu đủ” là đủ, mãng cầu là “mềm”, vả là “dồi dào”. Cỗ trưa có mâm ngũ quả: mãng cầu, dừa, đu đủ, mãng cầu, sung, đọc là “sung vừa đủ” hay “sung vừa đủ” và họ thường kiêng ăn những loại quả có tên đầy ý nghĩa. nghĩa xấu như chuối – cong, cam – cam, lê – lê, sầu riêng, bom (táo)… và không chọn quả đắng, cay.

5. Những lưu ý khi bày hoa quả trên mâm ngũ quả ngày Tết:

5.1. Không bày hoa quả giả:

Cả trái cây giả và thật đều được rao bán rất phổ biến vì vẻ ngoài sống động và chân thực. Có người sợ quả thật bị thối nên mua quả giả về bày trên bàn thờ cho đẹp mắt. Dù phải có tấm lòng thành nhưng gia chủ tuyệt đối không được cúng những loại quả giả này.

Theo quan niệm tâm linh của người Việt, bày hoa quả giả trên bàn thờ ngày Tết là bất kính với thần linh, tổ tiên và không tốt cho phong thủy. Vì vậy, mâm ngũ quả gia chủ nên chọn những loại quả tươi ngon, có màu sắc sặc sỡ.

5.2. Không bày hoa và các loại thực phẩm khác cùng mâm ngũ quả:

Rau củ quả bây giờ cũng đa dạng và phong phú hơn xưa nên các gia đình không quá khó tính khi bày mâm ngũ quả chỉ gồm 5 loại quả cộng với các loại quả khác. Nhiều người còn bày thêm rượu, bia, thuốc lá để mâm ngũ quả thêm phong phú, hào nhoáng. Tuy nhiên, theo quan niệm của người dân, đó được coi là điều kiêng kỵ đối với tổ tiên và thần linh. Vì vậy, hoa và các loại thực phẩm khác chỉ nên đặt bên ngoài mâm ngũ quả, không nên đặt cùng nhau.

Xem thêm bài viết hay:  Tứ vị Vương tử nhà Trần trong tín ngưỡng thờ Trần Triều

5.3. Không bày hoa quả chín:

Chúng ta thường thấy những loại trái cây chín già như xoài, mít, quýt, bưởi hay bất kỳ loại trái cây chín già nào có màu đỏ hoặc vàng nổi bật. Nhiều người chưa có kinh nghiệm thường chọn những quả chín già cho mâm ngũ quả. Qua thời gian một tuần trở đi, quả chín già sẽ dễ bị thối. Ví dụ, chuối đặt bên dưới để đỡ những quả bên trên, khi chín những quả này sẽ đổ xuống và mâm ngũ quả sẽ bị đổ, đó là điều tối kỵ.

5.4. Không bày hoa quả có hình thù sắc cạnh, thô ráp:

Theo phong thủy, những loại quả tròn, da nhẵn, màu sắc tươi sáng chứa năng lượng dương, tượng trưng cho phú quý, hạnh phúc. Ngược lại, quả to, tròn, sần sùi, vỏ sần sùi. .. cũng mang năng lượng xấu. Vì vậy, những loại trái cây trên không nên bày trên mâm ngũ quả cúng gia tiên.

5.5. Không bày quả mọc sát đất:

Những loại quả mọc dưới đất như me, thanh trà, cà chua, dứa… thường không xuất hiện trên mâm ngũ quả.

5.6. Không rửa trái cây hoặc trưng bày trái cây ướt:

Trái cây mua ở chợ thường bị dính bụi. Nhiều người kỹ tính, muốn gọt hoặc rửa hoa quả một lần rồi bày mâm ngũ quả. Tuy nhiên, chúng ta phải lưu ý, sau khi rửa, quả bị ướt, nước đọng lại ở các kẽ rất dễ làm quả bị thối. Do đó, trái cây không nên được rửa sạch. Ngoài ra, một số loại trái cây có thể bị rụng cuống hoặc nụ trong quá trình rửa.

Vì vậy, nếu trái cây mua về sạch, bạn có thể dùng khăn mềm lau qua để loại bỏ hết bụi bẩn. Nếu cùi bưởi đã chuyển sang màu vàng, bạn có thể pha với một ít nước cốt chanh, dùng khăn mềm thấm nước và lau kỹ để cùi bưởi không bị cứng.

Chuyên mục: Bạn cần biết

Nhớ để nguồn bài viết: Các loại trái cây kiêng kị bày lên trong mâm ngũ quả ngày Tết của website thcstienhoa.edu.vn

Viết một bình luận