Biểu cảm là gì? Đặc điểm và ví dụ? Cách làm bài văn biểu cảm?

Biểu thức là gì? Văn học biểu cảm là gì? Đặc điểm của biểu thức? Ví dụ biểu hiện trong thơ? Cách làm bài văn biểu cảm?

Biểu cảm được hiểu là sự thể hiện, bộc lộ cảm xúc. Những biểu hiện thường xuất phát từ tình cảm, cảm xúc bên ngoài của con người. Vì vậy, các biểu hiện được thể hiện rất đa dạng, tùy thuộc vào mức độ và tính chất của cảm xúc mang lại cho con người. Biểu cảm, cảm xúc được thể hiện rất nhiều trong thơ, văn với tâm trạng, mặc cảm của người viết. Văn biểu cảm là thể loại miêu tả những nét đặc sắc trong tâm trạng, cảm xúc với nhu cầu bộc lộ cảm xúc của tác giả ra bên ngoài.

1. Biểu thức là gì?

Biểu cảm là sự bộc lộ cảm xúc thông qua các hình thức khác nhau. Cảm xúc là những cảm giác, ở trạng thái vui, buồn, giận dữ hay khao khát của con người. Những trạng thái đó được bộc lộ qua những biểu hiện. Như vậy, nhờ biểu cảm mà nó cung cấp phương tiện để con người chuyển tải, bộc lộ cảm xúc.

Trong khi tình cảm luôn gắn liền với con người, luôn biến đổi trước các sự vật, hiện tượng xung quanh. Vì vậy cách diễn đạt cũng thay đổi, biểu cảm phù hợp với trạng thái cảm xúc ở mỗi thời điểm khác nhau.

Thể hiện là nhu cầu không thể thiếu của con người trong cuộc sống hàng ngày. Tùy tính cách và cá tính mà con người thể hiện muôn hình vạn trạng trong cuộc sống.

Các biểu thức được công nhận ở nhiều dạng khác nhau:

Biểu cảm là sự thể hiện, bộc lộ tình cảm, suy nghĩ của con người ra bên ngoài. Có thể thông qua ngôn ngữ hoặc một số phương tiện khác nhau như viết, nói, hát… Qua các trạng thái cảm xúc, qua ca từ ta thấy được trình độ, cảm xúc của người nói, người viết. . Vì trong cuộc đời, con người sẽ lần lượt trải qua những trạng thái cảm xúc đó. Từ niềm vui, nỗi buồn, yêu thương cũng như giận hờn,…

Nhiều người chọn ghi nhật ký hàng ngày để bày tỏ cảm xúc của mình. Một số người sử dụng những cách trực tiếp và gián tiếp khác để bày tỏ cảm xúc của mình ra bên ngoài. Tất cả đều là cách để mọi người thể hiện cảm xúc của mình về các vấn đề khác nhau. Đó là sự đa dạng trong cuộc sống tình yêu của họ.

2. Thế nào là văn biểu cảm?

– Thông thường khi nhắc đến khái niệm biểu cảm, chúng ta thường nghĩ ngay đến văn biểu cảm. Đây là cách nhà văn có thể thể hiện các giá trị nghệ thuật. Văn biểu cảm là hình thức bộc lộ cảm xúc của mình thông qua thơ văn. Văn biểu cảm được dạy trong chương trình THCS, giúp các em nhận thức về diễn đạt. Cũng như mang đến nhiều cung bậc cảm xúc, sự hồn nhiên phù hợp với lứa tuổi.

Xem thêm bài viết hay:  Đột biến gen là gì? Nguyên nhân và các dạng đột biến gen?

Văn học biểu cảm là một hình thức của tác phẩm văn học. Hay đơn giản hơn là một bài viết mà nội dung chính là thể hiện tâm tư, tình cảm, quan điểm của tác giả, của nhân vật trong tác phẩm mà tác giả muốn gửi gắm đến người đọc. Qua đó, những ý nghĩa, giá trị của tác phẩm được bộc lộ.

3. Đặc điểm của bài văn biểu cảm:

Các tính năng biểu hiện:

Các biểu hiện được thể hiện gắn với cảm xúc của chủ thể, của khách thể. Qua đó bộc lộ cảm xúc một cách gián tiếp hoặc trực tiếp dưới những hình thức khác nhau.

+ Biểu cảm trực tiếp nếu người nói tự bộc lộ cảm xúc qua nét mặt, cử chỉ, hành động. Mang tính xác thực trong cảm xúc hiện tại của họ gắn với vấn đề đang tồn tại.

+ Biểu cảm gián tiếp là mọi hình thức chuyển tải cảm xúc khác. Khi đó, chúng ta mới có thể dùng tác phẩm để nhận định, đánh giá cách diễn đạt, cảm xúc của tác giả.

– Nhất quán với nguồn gốc của biểu thức:

Nguồn biểu hiện là những cảm xúc được tác giả xác định trong suy nghĩ, tình cảm của mình. Những cảm xúc đó là gì, sẽ được thể hiện ra bên ngoài với những biểu hiện tương ứng. Luôn nhất quán với một cảm xúc, tình cảm với sự vật, con người được đề cập trong bài. Mang ý nghĩa miêu tả gợi suy nghĩ, cảm xúc ban đầu.

Cảm xúc được nhận biết dưới nhiều hình thức khác nhau trong những tình huống cụ thể. Đó có thể là tình yêu Tổ quốc, yêu thiên nhiên, yêu con người hay yêu sự vật, sự việc. Cũng có thể bày tỏ sự không thích rõ ràng đối với chủ đề được đề cập. Tình cảm là phương tiện chuyển tải và thể hiện đặc điểm, mức độ, tính chất của tình cảm.

Văn biểu cảm còn có cách bộc lộ cảm xúc gián tiếp.

Khi muốn biểu đạt, tác giả gửi gắm vào lời kể, câu chuyện trong bài văn. Có thể hiểu là khi muốn bày tỏ tình cảm với đối tượng, người ta không trực tiếp nói ra cảm xúc đó là gì, không biểu lộ ra ngoài mặt. Mà mọi người sẽ đặt nó vào đó thông qua những câu chuyện hoặc hành động được mô tả. Hãy để người đọc, người nghe cảm nhận và tự đánh giá.

Xem thêm bài viết hay:  Đăng ký biện pháp bảo đảm là gì? Hồ sơ đăng ký biện pháp bảo đảm?

Kiểu văn này đòi hỏi người viết phải tích hợp các yếu tố tự sự, miêu tả đúng mục đích miêu tả. Để cho dòng cảm xúc được trôi chảy, người đọc dễ dàng nhận ra cảm xúc được bộc lộ. Qua đó, cảm xúc được chuyển tải đầy đủ, chân thực nhất đến người đọc. Mang đến những giá trị cảm nhận cho câu chuyện, cho tác phẩm.

Bài văn biểu cảm có những đặc điểm về bố cục của bài văn biểu cảm:

Bài văn phải có đủ bố cục của một bài viết như sau:

+ Mở bài:

Giới thiệu các đối tượng và cảnh trong thời gian và không gian. Cung cấp ngữ cảnh và câu chuyện hoặc chủ đề bạn muốn đề cập. Cảm xúc hay cảm xúc ban đầu của người viết xuyên suốt văn bản.

+ Thân:

Thông qua miêu tả, tự sự và phương thức biểu đạt mà bộc lộ cảm xúc, suy nghĩ một cách cụ thể, chi tiết và sâu sắc. Có thể kể và phân tích các sự kiện, câu chuyện và lồng ghép các đánh giá, nhận xét, biểu cảm của tác giả. Cũng như sử dụng các biểu thức như một phương tiện tốt nhất để truyền đạt cảm xúc.

+ Kết luận:

Tổng kết cảm nghĩ, ý nghĩa hoặc nêu lên bài học tư tưởng. Phải phù hợp với ý nghĩa tổng thể được thực hiện trong bài văn.

Ghi chú: Tình cảm thể hiện trong bài phải trong sáng, chân thực thì bài văn biểu cảm mới có giá trị. Nó có thể được thực hiện trong cách thể hiện của chính tác giả, hoặc của các chủ thể được đề cập trong tác phẩm.

4. Ví dụ về cách diễn đạt trong thơ:

Ví dụ 1:

Trong bài thơ Sóng của Xuân Quỳnh có đoạn:

“Ôi những con sóng ngày xưa

Và ngày hôm sau vẫn thế

Nỗi buồn nạn đói yêu và quý

Lo lắng trong ngực của một đứa trẻ.”

Ở đây, ý thơ dường như đã nói lên nỗi lòng của tác giả. Đứng trước biển, giữa trăm ngàn lớp sóng, tác giả liên tưởng đến sự va đập, sự mãnh liệt và những khát khao của tình yêu. Những cảm xúc này được thể hiện trong sự liên tưởng, mang lại sự bồi hồi và rong ruổi trong lồng ngực. Từ đó, thể hiện những nhận định về giá trị của tình yêu đối với cuộc sống con người. Dù ở hiện tại hay nhiều năm về sau, tình yêu đối với tác giả vẫn luôn đẹp.

Ví dụ 2:

Bài thơ Tây Tiến của nhà thơ Quang Dũng có đoạn:

“Sông Mã xa rồi, về Tây!

về những ngọn núi,chơi với

Sài Khao sương giăng đoàn quân mỏi

Mường Lát hoa về trong đêm”.

Biểu cảm, cảm xúc được thể hiện trong lỗi nhớ, cảm xúc đối với những ngày chiến đấu trước đây. Nhớ những nơi có kỉ niệm gắn bó với tác giả và đồng đội.

Xem thêm bài viết hay:  Nghiệp vụ là gì? Sự khác nhau giữa chuyên môn và nghiệp vụ?

5. Cách làm bài văn biểu cảm:

– Cần xác định yêu cầu của đề và tìm ý chính.

Phải căn cứ vào chủ đề với các từ và cấu trúc của chủ đề. Qua đó xác định nội dung, tư tưởng, tình cảm mà văn bản sẽ viết hướng tới. Thông qua chủ đề để định hướng chủ đề hoặc câu chuyện được kể và xây dựng. Do đó, hãy đặt câu hỏi để tìm ý, cũng như tìm câu trả lời hợp lý. Lập dàn ý với những ý chính cần triển khai. Luôn nhớ rằng phương thức biểu đạt chính là biểu cảm. Ngoài ra, có thể sử dụng các phương thức biểu đạt khác để làm cho tác phẩm trở nên sinh động.

– Xây dựng bố cục hợp lý:

Bố cục của bài văn biểu cảm phải đủ ba phần gồm: Mở bài, thân bài và kết bài. Các phần nêu chức năng và ý nghĩa của chúng về mở bài, triển khai và kết luận vấn đề. Tuy nhiên, việc sắp xếp các ý để tạo thành một bố cục hoàn chỉnh lại phụ thuộc vào mạch cảm xúc của người viết, không nên áp đặt một cách máy móc. Cũng như triển khai để thể hiện biểu cảm, cảm xúc hiệu quả nhất.

Phần mở bài và kết bài thường là những câu bộc lộ cảm xúc chung hoặc nâng lên thành suy nghĩ, cảm xúc chung. Giúp gợi mở ở chủ đề truyền đạt và kết ở nội dung, ý nghĩa của tư tưởng.

Các ý lớn hay ý nhỏ trong thân bài phải liên hệ với nhau. Phải sắp xếp sao cho phù hợp với diễn biến tâm lý của con người trước mỗi sự việc, đối tượng. Có thể được kể theo một trình tự hợp lý về không gian hoặc thời gian. Việc triển khai trên khung bài cũng linh hoạt sáng tạo phù hợp với nhu cầu tiếp cận và nghệ thuật của tác giả.

– Hoàn thành bài văn.

Đây là một trong những bước quan trọng để hoàn thành bài văn biểu cảm. Trên cơ sở dàn ý, người viết đã xây dựng thành một bài văn hoàn chỉnh. Khi viết phải kết nối các phần, các vấn đề trong bài với nhau. Sử dụng từ ngữ và phép nối để làm nổi bật cảm xúc và giá trị của tác phẩm.

Chuyên mục: Bạn cần biết

Nhớ để nguồn bài viết: Biểu cảm là gì? Đặc điểm và ví dụ? Cách làm bài văn biểu cảm? của website thcstienhoa.edu.vn

Viết một bình luận